Bồi thường thiệt hại trong lĩnh vực y tế theo quy định năm 2025

Lĩnh vực y tế luôn được xem là ngành nghề đặc biệt, liên quan trực tiếp đến sức khỏe và tính mạng con người. Tuy nhiên, trong quá trình khám chữa bệnh, không tránh khỏi những sai sót, rủi ro hoặc vi phạm từ phía cơ sở y tế, bác sĩ gây ra thiệt hại cho bệnh nhân. Khi đó, vấn đề bồi thường thiệt hại trong lĩnh vực y tế trở thành mối quan tâm hàng đầu. Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu rõ các quy định pháp luật, điều kiện, quy trình và mức bồi thường khi xảy ra tranh chấp y khoa.

 Bồi thường thiệt hại trong lĩnh vực y tế là gì?

Bồi thường thiệt hại trong lĩnh vực y tế là trách nhiệm pháp lý của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh, hoặc nhân viên y tế khi có hành vi vi phạm pháp luật, sai sót chuyên môn hoặc vô ý, gây ra thiệt hại về sức khỏe, tính mạng, tài sản hoặc tinh thần cho người bệnh.

Đây là trách nhiệm dân sự ngoài hợp đồng, được điều chỉnh bởi Bộ luật Dân sự 2015 và Luật Khám bệnh, chữa bệnh 2023.

Căn cứ pháp lý điều chỉnh

Việc xác định trách nhiệm bồi thường thiệt hại trong lĩnh vực y tế được quy định tại các văn bản sau:

  • Bộ luật Dân sự 2015: Điều 584 đến Điều 592 (về trách nhiệm bồi thường ngoài hợp đồng)
  • Luật Khám bệnh, chữa bệnh năm 2023 (có hiệu lực từ 01/01/2024), đặc biệt là Điều 108 đến Điều 111
  • Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng
  • Các quy chuẩn, hướng dẫn chuyên môn y khoa của Bộ Y tế

 Các trường hợp phát sinh trách nhiệm bồi thường

a. Sơ suất chuyên môn kỹ thuật

  • Chẩn đoán sai bệnh
  • Kê sai thuốc hoặc liều lượng
  • Thực hiện thủ thuật, phẫu thuật sai quy trình
  • Không giám sát, theo dõi người bệnh đầy đủ

b. Vi phạm quy định hành nghề y

  • Hành nghề không có giấy phép
  • Giao việc sai chuyên môn
  • Lạm dụng quyền lực, thiếu đạo đức nghề nghiệp

c. Thiết bị y tế kém chất lượng

  • Sử dụng thiết bị hỏng, không được kiểm định
  • Gây tai biến trong quá trình khám/chữa bệnh

d. Không cung cấp đầy đủ thông tin

  • Không tư vấn rõ ràng về rủi ro điều trị
  • Không xin ý kiến hoặc sự đồng ý của bệnh nhân

 Các loại thiệt hại trong lĩnh vực y tế được bồi thường

Theo Điều 590 và 591 Bộ luật Dân sự, các thiệt hại do hành vi sai sót y tế có thể bao gồm:

a. Thiệt hại về sức khỏe

  • Chi phí điều trị bổ sung do sai sót
  • Thu nhập bị mất trong thời gian điều trị kéo dài
  • Chi phí chăm sóc đặc biệt, vật lý trị liệu

b. Thiệt hại về tính mạng

  • Chi phí mai táng
  • Cấp dưỡng cho người mà nạn nhân có nghĩa vụ nuôi
  • Thu nhập bị mất do người chết để lại
  • Bồi thường tổn thất tinh thần cho thân nhân (tối đa 100 lần mức lương cơ sở)

c. Tổn thất tinh thần

Người bệnh bị sai sót y tế có thể yêu cầu bồi thường tổn thất tinh thần. Mức bồi thường do các bên thỏa thuận, nếu không thỏa thuận được thì Tòa án quyết định, tối đa 50 lần mức lương cơ sở (hiện là 1.800.000 đồng/lần, tương đương 90 triệu đồng).

d. Thiệt hại tài sản

  • Phí dịch vụ y tế không tương xứng
  • Chi phí đi lại, lưu trú trong quá trình khiếu nại, điều trị lại
Bồi thường thiệt hại trong lĩnh vực y tế
Bồi thường thiệt hại trong lĩnh vực y tế

Ai là người chịu trách nhiệm bồi thường?

Căn cứ Điều 111 Luật Khám bệnh, chữa bệnh 2023:

  • Cơ sở khám bệnh, chữa bệnh: Nếu sai sót do hệ thống (quy trình, tổ chức, nhân lực…)
  • Nhân viên y tế: Nếu cá nhân đó trực tiếp gây ra sai sót do thiếu trách nhiệm hoặc vi phạm chuyên môn
  • Bên thứ ba: Nếu thiết bị, thuốc men do bên ngoài cung cấp sai tiêu chuẩn, cơ sở y tế có thể yêu cầu bồi hoàn

Lưu ý: Trong nhiều trường hợp, bệnh viện sẽ là bên đứng ra chịu trách nhiệm chính, và có thể yêu cầu nhân viên y tế bồi thường nội bộ theo hợp đồng lao động hoặc quy định nội bộ.

 Điều kiện phát sinh trách nhiệm bồi thường

Theo quy định tại Điều 584 Bộ luật Dân sự 2015, người bị thiệt hại phải chứng minh:

  1. Có hành vi vi phạm pháp luật hoặc sai sót chuyên môn
  2. Có thiệt hại thực tế xảy ra
  3. Có mối quan hệ nhân quả giữa hành vi và hậu quả
  4. Trong trường hợp rủi ro không lường trước và bệnh viện đã thực hiện đúng quy trình → không phải bồi thường

 Quy trình yêu cầu bồi thường trong lĩnh vực y tế

Bước 1: Khiếu nại tại cơ sở y tế

  • Gửi đơn phản ánh bằng văn bản
  • Yêu cầu lập biên bản sự việc, giữ hồ sơ bệnh án

Bước 2: Giám định chuyên môn

  • Gửi yêu cầu đến Hội đồng chuyên môn (do Sở Y tế hoặc Bộ Y tế thành lập)
  • Kết luận giám định là căn cứ quan trọng để xác định lỗi

Bước 3: Thương lượng, hòa giải

  • Hai bên có thể tự thỏa thuận mức bồi thường
  • Có thể yêu cầu luật sư hoặc bên thứ ba hỗ trợ

Bước 4: Khởi kiện ra Tòa án

  • Nếu không đạt được thỏa thuận, người bị hại có quyền khởi kiện dân sự
  • Thẩm quyền thuộc về Tòa án nhân dân cấp quận/huyện nơi cơ sở y tế đặt trụ sở

Một số vụ việc thực tế

  • Ca phẫu thuật nhầm chân: Bệnh viện chịu trách nhiệm bồi thường toàn bộ chi phí, thu nhập bị mất, chi phí phục hồi, và tổn thất tinh thần cho bệnh nhân.
  • Tiêm nhầm thuốc gây sốc phản vệ: Nếu xác định lỗi chuyên môn, bác sĩ và bệnh viện có thể phải liên đới bồi thường cho gia đình bệnh nhân nếu hậu quả nghiêm trọng.
  • Tử vong sau gây mê: Nếu chứng minh không tuân thủ quy trình, bệnh viện sẽ phải bồi thường theo Điều 591 BLDS.

Những lưu ý quan trọng

  • Luôn yêu cầu sao lưu hồ sơ bệnh án ngay sau khi phát hiện sai sót
  • Tham khảo ý kiến luật sư trước khi khởi kiện
  • Không gây rối hoặc bôi nhọ bệnh viện trên mạng xã hội khi chưa có kết luận chính thức – có thể bị xử lý ngược lại
  • Bệnh nhân có quyền yêu cầu bảo hiểm y tế hoặc bảo hiểm nghề nghiệp của bác sĩ thanh toán một phần thiệt hại

 Kết luận

Bồi thường thiệt hại trong lĩnh vực y tế là vấn đề nhạy cảm, phức tạp nhưng rất cần thiết để bảo vệ quyền lợi chính đáng của người bệnh và nâng cao chất lượng dịch vụ y tế. Việc hiểu đúng quy định pháp luật, thực hiện đúng trình tự, và có thái độ hợp tác, văn minh giữa hai bên sẽ giúp giải quyết tranh chấp hiệu quả, tránh kéo dài và ảnh hưởng tiêu cực đến danh tiếng của các bên liên quan.

Liên hệ Luật sư làm việc tại Văn phòng, chi nhánh ở Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh, Khánh Hòa, Hà Tĩnh, Nhật Bản,… theo các phương thức sau:

Luật Minh Lang là một trong những Văn phòng luật sư chuyên giải quyết dân sự hàng đầu tại Việt Nam. Với đội ngũ Luật sư giỏi, uy tín và chuyên nghiệp. Luật Minh Lang tự tin có thể giải đáp tất cả các câu hỏi liên quan đến lĩnh vực này. Chúng tôi có thể hỗ trợ bạn giải quyết thủ tục một cách nhanh chóng, đảm bảo quyền lợi tốt nhất ở tất cả các tỉnh thành của Việt Nam

 

Bài viết liên quan

Lên đầu trang