Kê biên là gì? Quy định pháp luật và những điều cần biết 2025

Trong các thủ tục thi hành án, tranh chấp dân sự hoặc xử lý nợ, cụm từ “kê biên” thường xuyên được nhắc đến. Tuy nhiên, nhiều người vẫn chưa thực sự hiểu rõ kê biên là gì, khi nào bị kê biên và hậu quả pháp lý ra sao. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ khái niệm, đối tượng áp dụng và các quy định liên quan theo pháp luật Việt Nam.

Kê biên là gì?

Kê biên là biện pháp cưỡng chế thi hành án, theo đó cơ quan thi hành án tiến hành ghi nhận, lập danh sách, niêm phong và hạn chế quyền định đoạt đối với tài sản của người phải thi hành án, nhằm mục đích bảo đảm thi hành bản án, quyết định có hiệu lực pháp luật.

Nói cách khác, kê biên là việc “đánh dấu” tài sản để ngăn chặn việc tẩu tán, chuyển nhượng hoặc hủy hoại, từ đó dùng tài sản đó để thi hành nghĩa vụ (thanh toán nợ, bồi thường, trả tiền…).

 Cơ sở pháp lý

  • Bộ luật Tố tụng dân sự 2015;
  • Luật Thi hành án dân sự 2008 (sửa đổi, bổ sung 2014, 2019);
  • Nghị định 62/2015/NĐ-CP hướng dẫn thi hành Luật Thi hành án dân sự;
  • Các quy định liên quan trong Bộ luật Hình sự, Luật đất đai, Luật cưỡng chế thuế…

Mục đích của việc kê biên tài sản

  1. Đảm bảo thi hành án: Khi người có nghĩa vụ không tự nguyện thực hiện.
  2. Ngăn chặn việc tẩu tán tài sản: Tránh người thi hành án bán, cho tặng hoặc cầm cố tài sản để trốn tránh nghĩa vụ
  3. Bảo vệ quyền lợi người được thi hành án: Giúp đảm bảo việc thu hồi nợ, bồi thường, trả lại tài sản.
Kê Biên Là Gì?
Kê Biên Là Gì?

 Đối tượng và tài sản có thể bị kê biên

Ai có thể bị kê biên tài sản?

  • Cá nhân, tổ chức có nghĩa vụ thi hành án;
  • Bị đơn trong vụ án dân sự, hình sự có liên quan đến tài sản;
  • Người vi phạm nghĩa vụ tài chính đối với nhà nước.

Những tài sản có thể bị kê biên

  • Nhà đất (bất động sản);
  • Xe cộ, máy móc, thiết bị;
  • Tiền, vàng, ngoại tệ;
  • Cổ phiếu, cổ phần, tài sản kỹ thuật số;
  • Các tài sản có giá trị khác.

Những tài sản không bị kê biên

Theo Điều 87 Luật Thi hành án dân sự, các tài sản sau không bị kê biên:

  • Nhu yếu phẩm phục vụ sinh hoạt thiết yếu (như quần áo, nồi cơm, giường…);
  • Dụng cụ lao động cơ bản;
  • Tiền lương, thu nhập tối thiểu cần thiết để nuôi sống bản thân và gia đình.

Quy trình kê biên tài sản theo pháp luật

  1. Ra quyết định thi hành án;
  2. Thông báo thi hành án đến người phải thi hành;
  3. Nếu không tự nguyện, chấp hành viên ra quyết định kê biên tài sản;
  4. Xác minh tài sản thuộc sở hữu của người phải thi hành án;
  5. Tiến hành lập biên bản kê biên (có chứng kiến của đại diện tổ dân phố, chính quyền địa phương);
  6. Niêm phong, đánh dấu tài sản;
  7. Thông báo công khai việc kê biên;
  8. Sau đó, tài sản sẽ được đưa ra định giá và bán đấu giá (nếu cần).

 Kê biên có đồng nghĩa với tịch thu tài sản không?

KHÔNG.
 Kê biên không có nghĩa là tịch thu ngay lập tức, mà chỉ là biện pháp bảo đảm tài sản không bị tẩu tán. Sau khi kê biên:

  • Nếu người phải thi hành án tự nguyện nộp tiền → tài sản được giải tỏa;
  • Nếu không thi hành → tài sản có thể bị bán đấu giá để thanh toán nghĩa vụ.

Kê biên nhà đất có ảnh hưởng gì?

  • Không thể chuyển nhượng, mua bán, thế chấp;
  • Bị ngăn chặn tại cơ quan đăng ký quyền sử dụng đất;
  • Có thể bị bán đấu giá nếu không thi hành nghĩa vụ tài chính;
  • Thường gây ảnh hưởng đến tín dụng, uy tín cá nhân và tổ chức.

Kê biên trong vụ án hình sự

Trong một số vụ án hình sự (như tham nhũng, lừa đảo chiếm đoạt tài sản), cơ quan điều tra có quyền kê biên tài sản của bị can, bị cáo để phục vụ công tác:

  • Thu hồi tài sản nhà nước;
  • Đảm bảo thi hành hình phạt bổ sung (bồi thường, phạt tiền…).

Cách xử lý khi bị kê biên tài sản

  1. Xác minh tính hợp pháp của quyết định kê biên;
  2. Nếu kê biên sai, có thể khiếu nại, yêu cầu hủy bỏ;
  3. Trường hợp hợp lệ, người bị kê biên nên chủ động thi hành nghĩa vụ để tránh mất tài sản;
  4. Có thể đề nghị đổi tài sản kê biên khác (nếu có giá trị tương đương).

Kết luận

Kê biên là một biện pháp cưỡng chế hợp pháp, được thực hiện để đảm bảo việc thi hành các bản án, quyết định của tòa án hoặc cơ quan nhà nước. Việc hiểu rõ “kê biên là gì” và quy trình kê biên giúp cá nhân, doanh nghiệp bảo vệ quyền lợi của mình, đồng thời tránh những rủi ro pháp lý không đáng có.

Hy vọng rằng những thông tin bài viết trên sẽ hữu ích cho bạn. Liên hệ Luật sư làm việc tại Văn phòng, chi nhánh ở Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh, Khánh Hòa, Hà Tĩnh, Nhật Bản,… theo các phương thức sau:

Luật Minh Lang là một trong những Văn phòng luật sư chuyên về ly hôn hàng đầu tại Việt Nam. Với đội ngũ Luật sư giỏi, uy tín và chuyên nghiệp. Luật Minh Lang tự tin có thể giải đáp tất cả các câu hỏi liên quan đến lĩnh vực này. Chúng tôi có thể hỗ trợ bạn giải quyết thủ tục một cách nhanh chóng, đảm bảo quyền lợi tốt nhất ở tất cả các tỉnh thành của Việt Nam

 

Bài viết liên quan

Lên đầu trang