Hàng xóm lấn đất là một trong những tình huống tranh chấp ranh giới, mốc giới phổ biến và phức tạp nhất trong đời sống thường ngày. Khi rơi vào hoàn cảnh này, việc nắm rõ quy định pháp luật sẽ giúp bạn bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp đối với thửa đất của gia đình mình một cách hiệu quả, đúng thủ tục.
Thế nào là lấn đất?
- Căn cứ khoản 31 Điều 3 Luật Đất đai 2024, lấn đất được định nghĩa là việc người sử dụng đất chuyển dịch mốc giới hoặc ranh giới thửa đất để mở rộng diện tích đất sử dụng mà không được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cho phép hoặc không được người sử dụng hợp pháp diện tích đất bị lấn đó cho phép.
Lấn đất có phải hành vi bị cấm không?
CÓ, ĐÂY LÀ HÀNH VI BỊ PHÁP LUẬT NGHIÊM CẤM.
- Theo khoản 1 Điều 11 Luật Đất đai 2024, lấn đất, chiếm đất, hủy hoại đất thuộc nhóm các hành vi bị nghiêm cấm trong lĩnh vực quản lý và sử dụng đất đai.
- Đồng thời, khoản 1 Điều 175 Bộ luật Dân sự 2015 cũng quy định rõ: Không được lấn, chiếm, thay đổi mốc giới ngăn cách, kể cả trường hợp ranh giới là kênh, mương, hào, rãnh, bờ ruộng. Mọi chủ thể có nghĩa vụ tôn trọng, duy trì ranh giới chung.
Người có hành vi lấn đất tùy theo tính chất, mức độ vi phạm có thể bị xử phạt vi phạm hành chính, áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả và phải bồi thường thiệt hại nếu có căn cứ phát sinh trách nhiệm bồi thường.
Hàng xóm lấn đất phải làm gì?
Khi phát hiện hàng xóm có hành vi lấn chiếm đất của gia đình mình, bạn nên thực hiện theo 03 bước xử lý đúng pháp luật sau:
Thương lượng và tự hòa giải với hàng xóm
- Căn cứ khoản 1 Điều 235 Luật Đất đai 2024, Nhà nước khuyến khích các bên tranh chấp đất đai tự hòa giải, hòa giải ở cơ sở theo quy định của pháp luật.
- Bạn nên chủ động trao đổi trực tiếp, trưng ra các giấy tờ pháp lý (Sổ đỏ, trích đo địa chính, hình ảnh mốc giới cũ) để hai gia đình cùng đo đạc lại, hòa giải trên tinh thần tôn trọng ranh giới đã đăng ký.
Gửi đơn yêu cầu hòa giải tại UBND cấp xã nơi có đất
Nếu thương lượng không thành, căn cứ khoản 2 Điều 235 Luật Đất đai 2024, trước khi cơ quan nhà nước có thẩm quyền giải quyết tranh chấp đất đai theo Điều 236, các bên tranh chấp phải thực hiện hòa giải tại Ủy ban nhân dân cấp xã nơi có đất tranh chấp.
- UBND cấp xã có trách nhiệm thành lập Hội đồng hòa giải. Việc hòa giải được thực hiện trong thời hạn không quá 30 ngày kể từ ngày nhận được đơn yêu cầu.
- Việc hòa giải phải được lập thành biên bản có chữ ký của các bên tham gia hòa giải và có xác nhận hòa giải thành hoặc hòa giải không thành của UBND cấp xã.
Yêu cầu cơ quan có thẩm quyền giải quyết (khi hòa giải tại xã không thành)
Căn cứ Điều 236 Luật Đất đai 2024, trường hợp hòa giải tại UBND cấp xã không thành, việc giải quyết được thực hiện như sau:
- Khởi kiện tại Tòa án có thẩm quyền: Nếu một hoặc các bên tranh chấp có Giấy chứng nhận hoặc một trong các loại giấy tờ quy định tại Điều 137 Luật Đất đai 2024 thì tranh chấp thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án.
- Trường hợp các bên tranh chấp không có Giấy chứng nhận hoặc giấy tờ quy định tại Điều 137 Luật Đất đai 2024: các bên được lựa chọn một trong hai hình thức là nộp đơn yêu cầu giải quyết tranh chấp tại Ủy ban nhân dân cấp có thẩm quyền hoặc khởi kiện tại Tòa án có thẩm quyền theo pháp luật tố tụng dân sự.
Kết luận
Xử lý tình huống hàng xóm lấn đất đòi hỏi sự bình tĩnh, thượng tôn pháp luật và thu thập đầy đủ chứng cứ nguồn gốc đất. Việc thực hiện đúng trình tự từ tự thương lượng, hòa giải tại UBND cấp xã cho đến yêu cầu cơ quan có thẩm quyền hoặc Tòa án giải quyết sẽ giúp bạn bảo vệ quyền sử dụng đất hợp pháp của gia đình mình.
Hy vọng rằng những thông tin bài viết trên sẽ hữu ích cho bạn. Liên hệ Luật sư làm việc tại Văn phòng, chi nhánh ở Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh, Khánh Hòa, Hà Tĩnh, Nhật Bản,… theo các phương thức sau:
- Email: Luatminhlang@gmail.com
- Điện thoại: 0943.640.789 (Zalo)
- Fanpage: https://www.facebook.com/luatminhlang
- Website: https://www.luatminhlang.vn/
Luật Minh Lang là một trong những Văn phòng luật sư chuyên tư vấn về luật doanh nghiệp hàng đầu tại Việt Nam. Với đội ngũ Luật sư giỏi, uy tín và chuyên nghiệp. Luật Minh Lang tự tin có thể giải đáp tất cả các câu hỏi liên quan đến lĩnh vực này. Chúng tôi có thể hỗ trợ bạn giải quyết thủ tục một cách nhanh chóng, đảm bảo quyền lợi tốt nhất ở tất cả các tỉnh thành của Việt Nam.
