Một trong những cách hợp pháp và hiệu quả nhất để giảm bớt gánh nặng thuế là đăng ký người phụ thuộc. Đặc biệt từ năm 2026, quy định về thuế tncn có người phụ thuộc đã trở nên “dễ thở” hơn rất nhiều khi mức giảm trừ được nâng lên 6,2 triệu đồng/người/tháng. Điều này có nghĩa là nếu bạn nuôi con nhỏ hoặc cha mẹ già, ngưỡng thu nhập chịu thuế của bạn sẽ được nới rộng đáng kể. Vậy cụ thể thuế tncn có người phụ thuộc được tính như thế nào? Cần điều kiện gì để đăng ký? Hãy cùng tìm hiểu chi tiết.
Mức giảm trừ gia cảnh mới nhất năm 2026
Trước khi đi vào công thức tính, bạn cần nắm chắc con số “vàng” của năm 2026. Khi tính thuế tncn có người phụ thuộc, tổng khoản được trừ khỏi thu nhập trước khi tính thuế bao gồm:
Cho bản thân người nộp thuế:15,5 triệu đồng/tháng (Tăng từ 11 triệu).
Cho mỗi người phụ thuộc:6,2 triệu đồng/tháng (Tăng từ 4,4 triệu).
Như vậy, một người lao động có 01 người phụ thuộc thì thu nhập phải trên 21,7 triệu đồng (15,5 + 6,2) mới bắt đầu phải nộp thuế. Đây là mức nới lỏng rất lớn so với các năm trước.
Điều kiện để được tính là người phụ thuộc hợp lệ
Không phải ai trong gia đình cũng được tính giảm trừ. Để hồ sơ thuế tncn có người phụ thuộc được chấp nhận, người thân của bạn phải thuộc các nhóm sau:
Con cái:
Con dưới 18 tuổi (đương nhiên được tính).
Con trên 18 tuổi nhưng bị khuyết tật, không có khả năng lao động.
Con đang đi học (Đại học, Cao đẳng…) tại Việt Nam hoặc nước ngoài, không có thu nhập hoặc thu nhập bình quân dưới 1 triệu đồng/tháng.
Vợ/Chồng, Cha/Mẹ, Anh/Chị/Em ruột:
Phải ngoài độ tuổi lao động hoặc trong độ tuổi lao động nhưng mất sức lao động.
Phải có thu nhập bình quân tháng trong năm từ 1.000.000 đồng trở xuống.
Người nộp thuế phải là người trực tiếp nuôi dưỡng.
Cách tính thuế TNCN có người phụ thuộc (Ví dụ thực tế)
Để bạn dễ hình dung sức mạnh của việc giảm trừ, hãy xem ví dụ so sánh dưới đây.
Giả sử: Anh Bình có tổng thu nhập 30 triệu đồng/tháng. Anh đóng bảo hiểm bắt buộc là 3,15 triệu (10,5%).
Trường hợp 1: Anh Bình độc thân (0 người phụ thuộc)
Anh Bình phải đóng thuế cho phần 11,35 triệu này (Khoảng hơn 1 triệu đồng/tháng).
Trường hợp 2: Anh Bình nuôi 02 con nhỏ (Tính thuế tncn có người phụ thuộc)
Giảm trừ bản thân: 15,5 triệu.
Giảm trừ 02 người phụ thuộc: 6,2 triệu x 2 = 12,4 triệu.
Tổng các khoản giảm trừ: 15,5 + 12,4 + 3,15 = 31,05 triệu.
Thu nhập tính thuế = 30 triệu – 31,05 triệu = Số Âm.
=> Kết quả: Nhờ áp dụng thuế tncn có người phụ thuộc, Anh Bình KHÔNG PHẢI ĐÓNG MỘT ĐỒNG THUẾ NÀO.
Bài học: Nếu Anh Bình quên không đăng ký người phụ thuộc cho 2 con, mỗi tháng anh sẽ mất oan hơn 1 triệu tiền thuế.
Thuế thu nhập cá nhân có người phụ thuộc
Hồ sơ đăng ký người phụ thuộc năm 2026 gồm những gì?
Để được hưởng quyền lợi này, bạn cần nộp hồ sơ cho bộ phận Kế toán của công ty hoặc nộp trực tiếp cho cơ quan thuế.
Tờ khai đăng ký người phụ thuộc: Mẫu 02/ĐK-NPT-TNCN.
Hồ sơ chứng minh:
Con dưới 18 tuổi: Bản sao Giấy khai sinh + CCCD (nếu có).
Con trên 18 tuổi đi học: Bản sao Giấy khai sinh + Thẻ sinh viên/Giấy xác nhận của trường.
Vợ/Chồng/Cha/Mẹ: Giấy tờ chứng minh mối quan hệ (Giấy kết hôn, giấy khai sinh) + Giấy tờ chứng minh thu nhập thấp/mất sức lao động.
Mẹo nhỏ: Bạn nên đăng ký ngay từ đầu năm hoặc ngay khi phát sinh người phụ thuộc (sinh con, cha mẹ nghỉ hưu) để được tính giảm trừ ngay trong kỳ lương đó.
Các câu hỏi thường gặp
Hỏi: Hai vợ chồng cùng nuôi con, ai nên đăng ký người phụ thuộc?Đáp: Luật quy định mỗi người phụ thuộc chỉ được tính giảm trừ cho một người nộp thuế. Để tối ưu thuế tncn có người phụ thuộc, người nào có thu nhập cao hơn (đang phải đóng thuế ở bậc cao hơn) thì nên đăng ký người phụ thuộc để kéo mức thuế xuống thấp nhất.
Hỏi: Tôi đăng ký người phụ thuộc chậm (tháng 10 mới đăng ký) thì có được tính lại từ đầu năm không?Đáp: Có. Khi thực hiện Quyết toán thuế cuối năm, bạn sẽ được tính giảm trừ gia cảnh cho người phụ thuộc đủ 12 tháng (hoặc từ tháng phát sinh nghĩa vụ nuôi dưỡng). Số thuế nộp thừa sẽ được hoàn lại.
KẾT LUẬN
Việc hiểu rõ quy định về thuế tncn có người phụ thuộc là chìa khóa để bảo vệ tài chính bạn trong năm 2026. Với mức giảm trừ lên tới 6,2 triệu đồng/người, rất nhiều người lao động sẽ thoát khỏi diện phải nộp thuế.
Ngay bây giờ, hãy kiểm tra lại xem mình đã đăng ký đủ số lượng người phụ thuộc chưa. Nếu chưa, hãy tải mẫu 02/ĐK-NPT-TNCN và bổ sung ngay nhé!
Hy vọng rằng những thông tin bài viết trên sẽ hữu ích cho bạn. Liên hệ Luật sư làm việc tại Văn phòng, chi nhánh ở Hà Nội, Hải Phòng, Hải Dương, Nhật Bản,… theo các phương thức sau:
Luật Minh Lang là một trong những Văn phòng luật sư chuyên tư vấn về pháp luật hàng đầu tại Việt Nam. Với đội ngũ Luật sư giỏi, uy tín và chuyên nghiệp. Luật Minh Lang tự tin có thể giải đáp tất cả các câu hỏi liên quan đến lĩnh vực này. Chúng tôi có thể hỗ trợ bạn giải quyết thủ tục một cách nhanh chóng, đảm bảo quyền lợi tốt nhất ở tất cả các tỉnh thành của Việt Nam.
