Ủy Quyền Là Gì? Những Điều Cần Biết Về Ủy Quyền Trong Luật Dân Sự 2015

Trong đời sống pháp lý và thực tế hằng ngày, chúng ta thường nghe đến cụm từ “ủy quyền” – từ việc làm giấy tờ thay người khác, mua bán tài sản hộ, đến đại diện tham gia tố tụng hoặc ký hợp đồng kinh doanh. Vậy ủy quyền là gì?, căn cứ pháp lý nào điều chỉnh hoạt động này, và có những rủi ro gì khi thực hiện ủy quyền? Bài viết dưới đây sẽ cung cấp cho bạn cái nhìn toàn diện nhất về ủy quyền, từ khái niệm đến quy trình, nội dung và lưu ý quan trọng.

Ủy quyền là gì?

Theo quy định tại Điều 562 Bộ luật Dân sự 2015, “Hợp đồng ủy quyền là sự thỏa thuận giữa các bên, theo đó bên được ủy quyền có nghĩa vụ thực hiện công việc nhân danh bên ủy quyền, và bên ủy quyền chỉ phải trả thù lao nếu có thỏa thuận hoặc pháp luật quy định.”

Nói cách khác, ủy quyền là việc một người (bên ủy quyền) cho phép người khác (bên được ủy quyền) đại diện mình để thực hiện một công việc pháp lý nhất định.

Ví dụ:

  • A ủy quyền cho B bán căn nhà đứng tên A
  • Mẹ ủy quyền cho con làm hồ sơ vay vốn
  • Giám đốc công ty ủy quyền cho phó giám đốc ký hợp đồng thương mại

Các loại ủy quyền phổ biến

 Ủy quyền dân sự

Áp dụng trong các quan hệ dân sự như mua bán, tặng cho, sang tên tài sản, giao dịch ngân hàng, làm thủ tục hành chính,…

 Có thể được lập bằng văn bản có công chứng/chứng thực hoặc bằng lời nói (trong trường hợp khẩn cấp và được pháp luật cho phép).

Ủy quyền trong doanh nghiệp

  • Ủy quyền nội bộ: Giám đốc ủy quyền cho trưởng phòng, phó giám đốc,…
  • Ủy quyền ngoài công ty: Đại diện pháp lý ký kết hợp đồng với đối tác qua người đại diện

 Cần rõ ràng về phạm vi ủy quyền để tránh rủi ro pháp lý.

Ủy quyền trong tố tụng

  • Cá nhân, tổ chức có thể ủy quyền cho luật sư, người khác thay mặt tham gia tố tụng tại tòa
  • Ủy quyền phải có giấy ủy quyền hợp pháp và đúng hình thức theo Bộ luật Tố tụng Dân sự

Văn bản ủy quyền là gì?

Văn bản ủy quyền là tài liệu thể hiện sự thỏa thuận về việc giao quyền giữa các bên.

Gồm hai dạng chính:

Giấy ủy quyền

Thường dùng trong quan hệ cá nhân – cá nhân, hoặc cá nhân ủy quyền nội bộ.

  • Không cần công chứng nếu không liên quan đến bất động sản, quyền sở hữu tài sản lớn
  • Phổ biến khi ủy quyền làm hồ sơ hành chính, nhận tiền, rút hồ sơ,…

 Hợp đồng ủy quyền

Thường dùng trong quan hệ pháp lý phức tạp (ví dụ: bán nhà, chuyển nhượng tài sản,…)

  • Bắt buộc công chứng hoặc chứng thực
  • Ràng buộc nghĩa vụ rõ ràng, có hiệu lực pháp lý cao hơn giấy ủy quyền
Ủy quyền là gì?
Ủy quyền là gì?

Nội dung cơ bản của một văn bản ủy quyền

Một văn bản ủy quyền hợp pháp thường bao gồm:

  1. Thông tin các bên: Họ tên, CMND/CCCD, địa chỉ
  2. Phạm vi ủy quyền: Làm công việc gì, ở đâu, thời gian bao lâu
  3. Thời hạn ủy quyền: Từ ngày nào đến ngày nào
  4. Quyền và nghĩa vụ của các bên
  5. Trách nhiệm pháp lý nếu vi phạm
  6. Chữ ký các bên và xác nhận công chứng/chứng thực (nếu cần)

Phân biệt ủy quyền có công chứng và không công chứng

Tiêu chí Ủy quyền có công chứng Ủy quyền không công chứng
Giá trị pháp lý Cao, khó bị vô hiệu Thấp hơn, dễ tranh chấp
Yêu cầu pháp luật Bắt buộc với bất động sản, tài sản lớn Tùy thuộc mục đích sử dụng
Chi phí Có phí công chứng Miễn phí
Ví dụ Ủy quyền bán nhà, chuyển nhượng xe Ủy quyền nộp hồ sơ, lấy sổ tạm trú

 

Quyền và nghĩa vụ của các bên trong ủy quyền

➤ Bên ủy quyền:

  • Giao đủ thông tin, tài liệu cần thiết để thực hiện công việc
  • Có thể yêu cầu chấm dứt ủy quyền bất cứ lúc nào (trừ khi có thỏa thuận khác)
  • Phải trả thù lao nếu có cam kết

➤ Bên được ủy quyền:

  • Thực hiện đúng phạm vi, thời hạn được giao
  • Không được ủy quyền lại, trừ khi được bên ủy quyền cho phép
  • Bồi thường thiệt hại nếu làm sai gây tổn thất cho bên ủy quyền hoặc bên thứ ba

Chấm dứt ủy quyền

Ủy quyền có thể chấm dứt trong các trường hợp sau:

  • Hết thời hạn ủy quyền
  • Công việc đã hoàn thành
  • Bên ủy quyền hoặc bên được ủy quyền đơn phương chấm dứt
  • Một trong hai bên chết (đối với cá nhân)
  • Bên ủy quyền bị mất năng lực hành vi dân sự

Lưu ý: Trong nhiều trường hợp, cần gửi thông báo bằng văn bản về việc chấm dứt ủy quyền để tránh phát sinh nghĩa vụ không mong muốn.

Những rủi ro thường gặp khi ủy quyền

 Ủy quyền quá rộng, không giới hạn nội dung

Dẫn đến việc bên được ủy quyền vượt quyền hoặc lợi dụng quyền lực gây thiệt hại

 Không xác định rõ thời hạn

Không ghi thời hạn hoặc ghi thời hạn không hợp lý có thể gây khó khăn khi muốn thu hồi ủy quyền

 Không công chứng những việc bắt buộc

Một số người chỉ lập giấy tay khi bán đất, sang tên nhà – dễ bị tuyên vô hiệu hoặc không được pháp luật công nhận

Thiếu điều khoản trách nhiệm

Nếu bên được ủy quyền làm sai, bên ủy quyền có thể gánh hậu quả nặng nề nếu không có cơ chế kiểm soát

Kết luận

Ủy quyền là một công cụ pháp lý linh hoạt, giúp cá nhân, tổ chức xử lý công việc nhanh chóng, hiệu quả mà không cần trực tiếp tham gia.

Liên hệ Luật sư làm việc tại Văn phòng, chi nhánh ở Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh, Khánh Hòa, Hà Tĩnh, Nhật Bản,… theo các phương thức sau:

Luật Minh Lang là một trong những Văn phòng luật sư chuyên giải quyết dân sự hàng đầu tại Việt Nam. Với đội ngũ Luật sư giỏi, uy tín và chuyên nghiệp. Luật Minh Lang tự tin có thể giải đáp tất cả các câu hỏi liên quan đến lĩnh vực này. Chúng tôi có thể hỗ trợ bạn giải quyết thủ tục một cách nhanh chóng, đảm bảo quyền lợi tốt nhất ở tất cả các tỉnh thành của Việt Nam

 

Bài viết liên quan

Lên đầu trang