Người đại diện theo pháp luật là ai? Quyền hạn và trách nhiệm trong doanh nghiệp 2020

Trong cấu trúc vận hành của bất kỳ doanh nghiệp nào, nếu Hội đồng thành viên được ví như “bộ não” đưa ra chiến lược, thì người đại diện theo pháp luật chính là “cánh tay nối dài” thực thi các quyết định đó ra bên ngoài xã hội. Đây là vị trí nắm giữ quyền năng lớn lao nhưng cũng đi kèm với không ít trách nhiệm pháp lý nặng nề. Vậy, người đại diện theo pháp luật là ai và làm thế nào để hiểu đúng về vai trò này nhằm tránh những rủi ro đáng tiếc? Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn giải mã toàn diện các khía cạnh pháp lý quan trọng nhất.

Người đại diện theo pháp luật là ai?

Theo Luật Doanh nghiệp, người đại diện theo pháp luật là cá nhân đại diện cho doanh nghiệp thực hiện các quyền và nghĩa vụ phát sinh từ giao dịch của doanh nghiệp, đại diện cho doanh nghiệp với tư cách là người yêu cầu giải quyết việc dân sự, nguyên đơn, bị đơn, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan trước cơ quan chức năng.

Nói một cách đơn giản, đây là “bộ mặt” pháp lý của công ty. Mọi giao dịch kinh tế, văn bản hành chính hay thủ tục tố tụng đều cần chữ ký của vị trí này để phát sinh hiệu lực.

Phân loại số lượng người đại diện theo pháp luật

Trước đây, pháp luật giới hạn số lượng đại diện, nhưng Luật Doanh nghiệp 2020 đã tạo ra sự cởi mở hơn:

  • Công ty TNHH và Công ty Cổ phần: Có thể có một hoặc nhiều người đại diện theo pháp luật.

  • Điều lệ công ty: Quy định cụ thể số lượng, chức danh quản lý và quyền hạn của từng người đại diện.

  • Lưu ý: Nếu công ty có nhiều người đại diện, Điều lệ phải phân định rõ ràng phạm vi thẩm quyền để tránh chồng chéo khi ký kết hợp đồng.

Quyền hạn và trách nhiệm của người đại diện

Quyền ký kết hợp đồng và giao dịch

Người đại diện có quyền thay mặt công ty đàm phán, ký kết các hợp đồng kinh tế, thương mại với đối tác. Họ có thẩm quyền xác lập các giao dịch dân sự, sử dụng con dấu của công ty trong các văn bản giao dịch mà không cần sự ủy quyền đặc biệt (trừ trường hợp Điều lệ có quy định khác đối với những giao dịch có giá trị cực lớn).

Trách nhiệm trước pháp luật và công ty

Vị trí này không chỉ có quyền mà còn đi kèm nghĩa vụ:

  • Thực hiện quyền và nghĩa vụ được giao một cách trung thực, cẩn trọng.

  • Chịu trách nhiệm cá nhân đối với những thiệt hại cho doanh nghiệp do hành vi vi phạm pháp luật gây ra.

  • Phải có mặt khi cơ quan Nhà nước triệu tập hoặc yêu cầu liên quan đến các hoạt động của doanh nghiệp.

Người đại diện theo pháp luật là ai? Quyền hạn và trách nhiệm trong doanh nghiệp 2020
Người đại diện theo pháp luật là ai? Quyền hạn và trách nhiệm trong doanh nghiệp 2020

Mối liên hệ giữa người đại diện và Hội đồng thành viên

Trong công ty TNHH, vai trò của hội đồng thành viên là cơ quan quyền lực cao nhất, còn người đại diện thường là Giám đốc hoặc Tổng giám đốc được Hội đồng thành viên bổ nhiệm.

Tiêu chí Hội đồng thành viên Người đại diện theo pháp luật
Bản chất Cơ quan quyết định chiến lược Người thực thi chiến lược
Quyền hạn Thông qua nghị quyết, quyết định Ký kết giao dịch, đại diện đối ngoại
Mối quan hệ Bổ nhiệm, giám sát Báo cáo, chịu sự quản lý

Điều kiện để trở thành người đại diện theo pháp luật

Để được bổ nhiệm vào vị trí này, cá nhân cần đáp ứng các điều kiện sau:

  • Đủ 18 tuổi, có đầy đủ năng lực hành vi dân sự.

  • Không thuộc đối tượng bị cấm quản lý doanh nghiệp (ví dụ: đang chấp hành án phạt tù, bị cấm kinh doanh).

  • Có đủ trình độ, năng lực chuyên môn theo yêu cầu của Điều lệ công ty.

Những rủi ro pháp lý cần tránh khi giữ vị trí này

Giữ vị trí người đại diện không chỉ là danh dự mà còn tiềm ẩn rủi ro:

  • Rủi ro trách nhiệm hình sự: Nếu công ty vi phạm pháp luật (trốn thuế, kinh doanh hàng cấm…), người đại diện là người đầu tiên phải đối mặt với các cơ quan tố tụng.

  • Rủi ro tài chính: Trong một số trường hợp, người đại diện có thể bị liên đới chịu trách nhiệm đối với các khoản nợ của công ty nếu vi phạm nghĩa vụ quản lý.

  • Rủi ro bị cấm xuất cảnh: Khi công ty nợ thuế quá hạn, người đại diện có thể bị cơ quan thuế tạm hoãn xuất cảnh.

Thủ tục thay đổi người đại diện theo pháp luật

Khi công ty muốn thay đổi người đại diện, cần thực hiện:

  1. Họp Hội đồng thành viên/Đại hội đồng cổ đông: Thông qua nghị quyết về việc thay đổi.

  2. Soạn thảo hồ sơ: Thông báo thay đổi người đại diện, bản sao giấy tờ tùy thân của người mới.

  3. Nộp hồ sơ: Gửi Phòng Đăng ký kinh doanh (Sở KH&ĐT) trong vòng 10 ngày kể từ ngày thay đổi.

  4. Nhận kết quả: Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp mới.

Tại sao doanh nghiệp cần tư vấn chuyên nghiệp?

Việc xác định ai là người đại diện theo pháp luật và phân quyền cho họ như thế nào ảnh hưởng trực tiếp đến sự an toàn pháp lý của cả doanh nghiệp. Một đơn vị tư vấn uy tín sẽ giúp bạn:

  • Soạn thảo Điều lệ công ty “chặt” để bảo vệ quyền lợi thành viên.

  • Tư vấn phân định rõ thẩm quyền trong trường hợp công ty có nhiều người đại diện.

  • Hỗ trợ thực hiện thủ tục hành chính nhanh gọn, chính xác.

Kết luận

Tóm lại, vị trí người đại diện theo pháp luật là mắt xích quan trọng nhất trong việc kết nối doanh nghiệp với thị trường và pháp luật. Hiểu rõ quyền hạn và trách nhiệm của vị trí này không chỉ giúp người giữ chức danh tự tin hơn trong công việc, mà còn giúp các chủ sở hữu an tâm về sự ổn định của công ty. Hy vọng bài viết đã giúp bạn có cái nhìn rõ nét về chủ đề này.

Hy vọng rằng những thông tin bài viết trên sẽ hữu ích cho bạn. Liên hệ Luật sư làm việc tại Văn phòng, chi nhánh ở Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh, Khánh Hòa, Hà Tĩnh, Nhật Bản,… theo các phương thức sau:

Luật Minh Lang là một trong những Văn phòng luật sư chuyên tư vấn về luật doanh nghiệp hàng đầu tại Việt Nam. Với đội ngũ Luật sư giỏi, uy tín và chuyên nghiệp. Luật Minh Lang tự tin có thể giải đáp tất cả các câu hỏi liên quan đến lĩnh vực này. Chúng tôi có thể hỗ trợ bạn giải quyết thủ tục một cách nhanh chóng, đảm bảo quyền lợi tốt nhất ở tất cả các tỉnh thành của Việt Nam.

Bài viết liên quan

Lên đầu trang