Mã ngành xuất khẩu mới nhất 2026: Quy định và mã ngành đăng ký kinh doanh

Mã ngành xuất khẩu là nội dung được nhiều doanh nghiệp quan tâm khi thành lập công ty kinh doanh hàng hóa quốc tế. Tuy nhiên, pháp luật Việt Nam không quy định một mã ngành duy nhất có tên “xuất khẩu” hoặc “xuất nhập khẩu”. Doanh nghiệp phải căn cứ vào loại hàng hóa dự kiến kinh doanh để lựa chọn mã ngành bán buôn, đại lý, môi giới hoặc ngành nghề chuyên ngành tương ứng.

Từ ngày 15/11/2025, việc xác định mã ngành xuất khẩu được thực hiện theo Hệ thống ngành kinh tế Việt Nam ban hành kèm theo Quyết định 36/2025/QĐ-TTg, thay thế hệ thống ngành kinh tế trước đây. Quyết định này quy định hệ thống ngành gồm 5 cấp, trong đó mã ngành cấp 4 và cấp 5 được sử dụng để xác định cụ thể hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp.

 Căn cứ pháp lý về mã ngành xuất khẩu mới nhất

Các văn bản pháp luật doanh nghiệp cần lưu ý khi đăng ký mã ngành xuất khẩu gồm:

• Quyết định 36/2025/QĐ-TTg ngày 29/9/2025 của Thủ tướng Chính phủ về Hệ thống ngành kinh tế Việt Nam, có hiệu lực từ ngày 15/11/2025.
• Nghị định 168/2025/NĐ-CP ngày 30/6/2025 của Chính phủ về đăng ký doanh nghiệp, có hiệu lực từ ngày 01/7/2025.
• Nghị định 296/2026/NĐ-CP ngày 23/7/2026 sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 168/2025/NĐ-CP.
• Luật Thương mại 2005, trong đó quy định về hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu hàng hóa.
• Luật Quản lý ngoại thương 2017, quy định nguyên tắc quản lý hoạt động ngoại thương, trong đó có xuất khẩu, nhập khẩu hàng hóa.

Đối với từng mặt hàng cụ thể, doanh nghiệp còn phải kiểm tra pháp luật chuyên ngành về giấy phép, điều kiện kinh doanh, kiểm dịch, an toàn thực phẩm, chất lượng, xuất xứ, quản lý ngoại thương hoặc các biện pháp quản lý khác.

Mã ngành xuất khẩu là mã nào?

Một trong những nhầm lẫn phổ biến khi thành lập công ty xuất nhập khẩu là cho rằng có thể đăng ký một mã ngành chung với tên “xuất nhập khẩu hàng hóa”.

Thực tế, theo Hệ thống ngành kinh tế Việt Nam hiện hành, xuất khẩu không phải là một ngành kinh tế độc lập để đăng ký một mã riêng. Hoạt động bán buôn bao gồm cả bán buôn trong nước và bán buôn quốc tế, trong đó có xuất khẩu, nhập khẩu.

Do đó, doanh nghiệp cần xác định mình xuất khẩu mặt hàng gì để lựa chọn mã ngành phù hợp.

Một số mã ngành thường được sử dụng cho hoạt động xuất khẩu

Hoạt động kinh doanh	Mã ngành
Đại lý bán hàng hóa	46101
Môi giới mua bán hàng hóa	46102
Bán buôn gạo, lúa mì, sản phẩm từ ngũ cốc, bột mì	46310
Bán buôn thực phẩm	4632
Bán buôn đồ uống	4633
Bán buôn máy vi tính, thiết bị ngoại vi và phần mềm	46510
Bán buôn thiết bị và linh kiện điện tử, viễn thông	46520
Bán buôn chuyên doanh khác chưa được phân vào đâu	46799
Bán buôn tổng hợp	46900

Các mã trên được lựa chọn tùy thuộc vào loại hàng hóa mà doanh nghiệp thực tế mua bán, xuất khẩu hoặc nhập khẩu. Hệ thống ngành kinh tế hiện hành quy định ngành bán buôn bao gồm cả hoạt động bán buôn trong nước và bán buôn quốc tế, bao gồm xuất khẩu, nhập khẩu.

 Mã ngành 46900 có được sử dụng cho công ty xuất nhập khẩu không?

46900 – Bán buôn tổng hợp là một mã ngành đáng lưu ý đối với doanh nghiệp kinh doanh nhiều loại hàng hóa mà không chuyên doanh một nhóm hàng nhất định.

Theo Quyết định 36/2025/QĐ-TTg, mã 46900 thuộc nhóm 469 – Bán buôn tổng hợp và được mô tả là hoạt động bán buôn tổng hợp nhiều loại hàng hóa, không chuyên doanh loại hàng nào.

Doanh nghiệp có thể cân nhắc đăng ký mã này nếu mô hình kinh doanh thực tế là mua bán nhiều loại hàng hóa khác nhau.

Tuy nhiên, không nên hiểu rằng chỉ cần đăng ký 46900 là doanh nghiệp được tự động xuất khẩu mọi loại hàng hóa. Đối với hàng hóa thuộc diện cấm xuất khẩu, tạm ngừng xuất khẩu hoặc xuất khẩu có điều kiện, doanh nghiệp vẫn phải tuân thủ quy định quản lý ngoại thương và pháp luật chuyên ngành.

Trong trường hợp doanh nghiệp kinh doanh một nhóm hàng hóa cụ thể, việc đăng ký mã ngành chuyên doanh tương ứng thường giúp hồ sơ ngành nghề phản ánh chính xác hơn hoạt động thực tế.

Mã ngành xuất khẩu theo từng nhóm hàng hóa

 Xuất khẩu nông sản

Doanh nghiệp xuất khẩu nông sản cần căn cứ loại hàng hóa để lựa chọn mã ngành phù hợp.

Ví dụ, 46201 – Bán buôn thóc, ngô và các loại hạt ngũ cốc khác thuộc nhóm bán buôn nông, lâm sản nguyên liệu. Trong khi đó, 46310 – Bán buôn gạo, lúa mì, sản phẩm từ ngũ cốc khác, bột mì áp dụng đối với nhóm hàng hóa tương ứng. Quyết định 36/2025/QĐ-TTg còn ghi nhận hoạt động thu mua, phân loại, đóng bao gắn liền với bán buôn trong nước và xuất khẩu đối với nhóm hàng hóa này.

Xuất khẩu thực phẩm

Đối với doanh nghiệp kinh doanh xuất khẩu thực phẩm, mã 4632 – Bán buôn thực phẩm là một trong những mã ngành thường được lựa chọn.

Nhóm này bao gồm hoạt động bán buôn thịt và sản phẩm từ thịt, thủy sản, rau quả, cà phê, chè, đường, sữa và sản phẩm sữa, bánh kẹo cùng nhiều sản phẩm chế biến từ ngũ cốc, bột, tinh bột.

Doanh nghiệp cần tiếp tục xác định mã cấp 5 phù hợp, chẳng hạn 46321 – Bán buôn thịt và các sản phẩm từ thịt, 46322 – Bán buôn thủy sản, 46323 – Bán buôn rau, quả, 46324 – Bán buôn cà phê hoặc 46325 – Bán buôn chè.

 Xuất khẩu hàng tiêu dùng

Nếu doanh nghiệp xuất khẩu quần áo, giày dép, đồ dùng gia đình hoặc các sản phẩm tiêu dùng khác, cần xác định chính xác nhóm hàng hóa để lựa chọn mã ngành tương ứng trong hệ thống bán buôn.

Trường hợp doanh nghiệp kinh doanh nhiều loại hàng hóa không chuyên doanh một nhóm cụ thể, có thể xem xét 46900 – Bán buôn tổng hợp.

Xuất khẩu máy móc, thiết bị, linh kiện điện tử

Đối với doanh nghiệp xuất khẩu máy tính, thiết bị ngoại vi, phần mềm, thiết bị điện tử hoặc linh kiện viễn thông, doanh nghiệp nên lựa chọn mã ngành tương ứng với từng nhóm hàng hóa.

Việc xác định đúng mã ngành có ý nghĩa quan trọng bởi ngành nghề đăng ký phải phản ánh đúng hoạt động kinh doanh mà doanh nghiệp dự kiến thực hiện.

 Đăng ký mã ngành xuất khẩu có cần ghi cụm từ “xuất khẩu” không?

Đây là vấn đề doanh nghiệp thường gặp khi chuẩn bị hồ sơ thành lập hoặc bổ sung ngành nghề.

Về nguyên tắc, doanh nghiệp không cần tạo một mã ngành riêng có tên “xuất khẩu”. Thay vào đó, doanh nghiệp lựa chọn mã ngành tương ứng với hàng hóa kinh doanh.

Ví dụ:

4632 – Bán buôn thực phẩm
Chi tiết: Kinh doanh xuất khẩu thực phẩm.

Hoặc:

46900 – Bán buôn tổng hợp
Chi tiết: Kinh doanh xuất nhập khẩu hàng hóa theo quy định pháp luật.

Cách ghi chi tiết cần được đối chiếu với ngành nghề thực tế và quy định về ghi ngành nghề trong hồ sơ đăng ký doanh nghiệp.

Đối với hoạt động có điều kiện, việc ghi ngành nghề trên giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp không thay thế giấy phép hoặc điều kiện kinh doanh chuyên ngành.

Xuất khẩu hàng hóa có phải xin giấy phép không?

Không phải mọi hàng hóa xuất khẩu đều phải xin giấy phép.

Luật Quản lý ngoại thương điều chỉnh hoạt động ngoại thương theo hướng Nhà nước quản lý đối với hàng hóa cấm xuất khẩu, cấm nhập khẩu, hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu theo giấy phép, theo điều kiện và các biện pháp quản lý ngoại thương khác.

Vì vậy, sau khi xác định mã ngành xuất khẩu, doanh nghiệp cần tiếp tục kiểm tra mặt hàng cụ thể.

Chẳng hạn, một số lĩnh vực đặc thù như gạo, khoáng sản, hóa chất, sản phẩm động thực vật, thực phẩm, dược phẩm hoặc hàng hóa có yêu cầu quản lý chuyên ngành có thể phát sinh điều kiện, giấy phép, kiểm tra chất lượng, kiểm dịch hoặc yêu cầu hồ sơ riêng.

Do đó, cần phân biệt:

Đăng ký mã ngành kinh doanh ≠ được phép xuất khẩu mọi loại hàng hóa.

Mã ngành xác định phạm vi hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp; còn quyền xuất khẩu một mặt hàng cụ thể phải tuân thủ thêm quy định của pháp luật về quản lý ngoại thương và pháp luật chuyên ngành.

Thủ tục đăng ký mã ngành xuất khẩu năm 2026

Theo Nghị định 168/2025/NĐ-CP về đăng ký doanh nghiệp, doanh nghiệp thực hiện thủ tục đăng ký doanh nghiệp và kê khai ngành nghề kinh doanh theo quy định hiện hành. Nghị định này có hiệu lực từ ngày 01/7/2025 và đã được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 296/2026/NĐ-CP.

Đối với doanh nghiệp thành lập mới, ngành nghề xuất khẩu được xác định ngay trong hồ sơ đăng ký doanh nghiệp.

Đối với doanh nghiệp đang hoạt động nhưng muốn mở rộng sang xuất khẩu, doanh nghiệp cần rà soát ngành nghề hiện có. Nếu ngành nghề chưa phù hợp, doanh nghiệp thực hiện thủ tục thay đổi, bổ sung ngành nghề kinh doanh theo quy định.

Quy trình cơ bản gồm:

Bước 1: Xác định hàng hóa dự kiến xuất khẩu.

Bước 2: Tra cứu mã ngành tương ứng theo Quyết định 36/2025/QĐ-TTg.

Bước 3: Kiểm tra hàng hóa có thuộc diện cấm, tạm ngừng, xuất khẩu theo giấy phép hoặc xuất khẩu có điều kiện hay không.

Bước 4: Chuẩn bị hồ sơ đăng ký thành lập hoặc hồ sơ thay đổi, bổ sung ngành nghề.

Bước 5: Nộp hồ sơ theo phương thức được pháp luật về đăng ký doanh nghiệp quy định.

Bước 6: Sau khi hoàn tất đăng ký, thực hiện các thủ tục chuyên ngành và thủ tục hải quan cần thiết trước khi xuất khẩu hàng hóa.

Những lưu ý khi đăng ký mã ngành xuất khẩu

Doanh nghiệp cần tránh ba sai sót phổ biến.

Thứ nhất, chỉ đăng ký một ngành “xuất nhập khẩu”. Đây không phải cách xác định mã ngành theo Hệ thống ngành kinh tế Việt Nam hiện hành. Doanh nghiệp cần lựa chọn ngành dựa trên loại hàng hóa và hoạt động kinh doanh thực tế.

Thứ hai, đăng ký mã ngành quá rộng nhưng bỏ qua ngành chuyên doanh. Nếu doanh nghiệp chuyên xuất khẩu thủy sản, cà phê, gạo, thiết bị điện tử hoặc một nhóm hàng hóa cụ thể, nên rà soát mã ngành chuyên ngành tương ứng thay vì chỉ dựa vào mã bán buôn tổng hợp.

Thứ ba, nhầm lẫn giữa mã ngành và điều kiện xuất khẩu. Việc doanh nghiệp đã đăng ký mã ngành phù hợp không đồng nghĩa với việc mọi mặt hàng đều được phép xuất khẩu. Hàng hóa chịu quản lý chuyên ngành vẫn phải đáp ứng điều kiện tương ứng.

Ngoài ra, người xuất khẩu phải bảo đảm chất lượng hàng hóa theo quy định pháp luật. Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa quy định người xuất khẩu phải bảo đảm hàng hóa xuất khẩu phù hợp với quy định của nước nhập khẩu, hợp đồng hoặc điều ước quốc tế có liên quan.

 Câu hỏi thường gặp về mã ngành xuất khẩu

Có mã ngành riêng cho hoạt động xuất khẩu không?

Không. Hệ thống ngành kinh tế Việt Nam không có một mã ngành độc lập mang tên “xuất khẩu”. Doanh nghiệp lựa chọn mã ngành theo loại hàng hóa và hoạt động kinh doanh thực tế.

Công ty xuất nhập khẩu nên đăng ký mã ngành nào?

Tùy mô hình. Nếu kinh doanh nhiều loại hàng hóa không chuyên doanh, doanh nghiệp có thể xem xét 46900 – Bán buôn tổng hợp. Nếu kinh doanh một nhóm hàng cụ thể, nên đăng ký mã ngành bán buôn chuyên doanh tương ứng.

Đăng ký mã ngành xuất khẩu có cần giấy phép không?

Bản thân việc đăng ký ngành nghề không đồng nghĩa mọi hoạt động xuất khẩu đều cần giấy phép. Tuy nhiên, từng loại hàng hóa có thể chịu quy định riêng về giấy phép, điều kiện, hạn ngạch, kiểm dịch hoặc quản lý chuyên ngành.

Doanh nghiệp có vốn nước ngoài có được xuất khẩu hàng hóa không?

Doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài cần xem xét thêm quy định về quyền xuất khẩu, quyền nhập khẩu và phân phối hàng hóa theo pháp luật Việt Nam cũng như điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên. Không nên áp dụng máy móc quy định dành cho doanh nghiệp trong nước.

Kết luận

Mã ngành xuất khẩu không phải là một mã ngành độc lập trong Hệ thống ngành kinh tế Việt Nam. Khi thành lập công ty xuất nhập khẩu, doanh nghiệp cần căn cứ vào loại hàng hóa, hoạt động bán buôn, đại lý hoặc môi giới để lựa chọn mã ngành phù hợp theo Quyết định 36/2025/QĐ-TTg.

Đối với doanh nghiệp kinh doanh đa dạng hàng hóa, 46900 – Bán buôn tổng hợp có thể là một lựa chọn phù hợp. Trong khi đó, doanh nghiệp chuyên xuất khẩu thực phẩm, nông sản, thủy sản, máy tính, thiết bị điện tử hoặc nhóm hàng hóa khác nên ưu tiên rà soát mã ngành chuyên doanh tương ứng.

Quan trọng hơn, đăng ký đúng mã ngành chỉ là bước đầu. Trước khi thực hiện xuất khẩu, doanh nghiệp cần kiểm tra chính sách quản lý đối với từng mặt hàng, điều kiện xuất khẩu, giấy phép chuyên ngành và yêu cầu của thị trường nhập khẩu để bảo đảm hoạt động kinh doanh đúng quy định pháp luật.

Căn cứ pháp lý

• Quyết định 36/2025/QĐ-TTg ngày 29/9/2025 của Thủ tướng Chính phủ về Hệ thống ngành kinh tế Việt Nam.
• Nghị định 168/2025/NĐ-CP ngày 30/6/2025 của Chính phủ về đăng ký doanh nghiệp.
• Nghị định 296/2026/NĐ-CP ngày 23/7/2026 sửa đổi, bổ sung Nghị định 168/2025/NĐ-CP.
• Luật Quản lý ngoại thương số 05/2017/QH14.
• Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa số 05/2007/QH12 và các văn bản sửa đổi, bổ sung có liên quan.

Hy vọng rằng những thông tin bài viết trên sẽ hữu ích cho bạn. Liên hệ Luật sư làm việc tại Văn phòng, chi nhánh ở Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh, Khánh Hòa, Hà Tĩnh, Nhật Bản,… theo các phương thức sau:

• Email: Luatminhlang@gmail.com 
• Điện thoại: 0943.640.789   (Zalo)
• Fanpage: https://www.facebook.com/luatminhlang
• Website:  https://www.luatminhlang.vn/

Luật Minh Lang là một trong những Văn phòng luật sư chuyên tư vấn về luật doanh nghiệp hàng đầu tại Việt Nam. Với đội ngũ Luật sư giỏi, uy tín và chuyên nghiệp. Luật Minh Lang tự tin có thể giải đáp tất cả các câu hỏi liên quan đến lĩnh vực này. Chúng tôi có thể hỗ trợ bạn giải quyết thủ tục một cách nhanh chóng, đảm bảo quyền lợi tốt nhất ở tất cả các tỉnh thành của Việt Nam.