Mục Lục
Trong đời sống hàng ngày, khi một người gây thiệt hại cho người khác mà không phát sinh từ quan hệ hợp đồng, thì trách nhiệm bồi thường sẽ phát sinh theo quy định về bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng. Đây là một chế định pháp lý quan trọng trong Bộ luật Dân sự Việt Nam nhằm bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người bị thiệt hại.
Vậy bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng là gì, gồm những loại nào và cách xác định ra sao? Hãy cùng tìm hiểu ngay sau đây.
Bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng là gì?
Bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng là trách nhiệm pháp lý của một người phải bù đắp thiệt hại cho người khác do hành vi vi phạm pháp luật mà không xuất phát từ quan hệ hợp đồng.
Nói cách khác, dù không ký kết hợp đồng, nhưng nếu một người gây thiệt hại cho người khác về tài sản, sức khỏe, tính mạng hoặc danh dự, thì vẫn phải chịu trách nhiệm bồi thường.
Căn cứ pháp lý: Điều 584 đến Điều 592 Bộ luật Dân sự 2015.
Điều kiện phát sinh trách nhiệm bồi thường ngoài hợp đồng
Để xác định một người có trách nhiệm bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng, cần hội đủ các yếu tố:
- Có hành vi gây thiệt hại (trái pháp luật);
- Có thiệt hại thực tế xảy ra;
- Có mối quan hệ nhân quả giữa hành vi và thiệt hại;
- Có lỗi (cố ý hoặc vô ý), trừ một số trường hợp đặc biệt.
Các loại bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng phổ biến
Thiệt hại về tài sản
- Mất mát, hư hỏng, mất giá trị tài sản;
- Chi phí hợp lý để khắc phục, sửa chữa;
- Thiệt hại về thu nhập do mất khả năng sử dụng tài sản.
Thiệt hại về sức khỏe
- Chi phí khám chữa bệnh;
- Thu nhập bị mất do điều trị;
- Chi phí chăm sóc người bị thương;
- Khoản bù đắp tổn thất tinh thần (tối đa 50 lần mức lương cơ sở theo quy định mới nhất).
Thiệt hại do chết người
- Chi phí mai táng, tổn thất tinh thần (tối đa 100 lần mức lương cơ sở);
- Mất thu nhập và chi phí cấp dưỡng cho người thân được hưởng.
Thiệt hại về danh dự, nhân phẩm, uy tín
- Chi phí cải chính, xin lỗi công khai;
- Khoản tiền bồi thường tổn thất tinh thần theo thỏa thuận hoặc Tòa án phán quyết.
Một số trường hợp bồi thường không cần yếu tố lỗi
Có một số trường hợp bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng ngay cả khi không có lỗi, như:
- Thiệt hại do nguồn nguy hiểm cao độ (ô tô, máy móc công nghiệp,…);
- Thiệt hại do súc vật, cây cối, nhà cửa,… gây ra.
Lưu ý: Chủ sở hữu hoặc người chiếm hữu tài sản/súc vật vẫn phải chịu trách nhiệm bồi thường.
Thời hiệu khởi kiện bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng
Theo Điều 588 Bộ luật Dân sự 2015:
- Thời hiệu yêu cầu bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng là 03 năm kể từ ngày người bị thiệt hại biết được quyền và lợi ích bị xâm phạm.
Ví dụ về bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng
- Người điều khiển xe máy gây tai nạn cho người đi bộ – phải bồi thường thiệt hại về sức khỏe.
- Hành vi đăng thông tin sai sự thật trên mạng xã hội gây tổn hại danh dự người khác – phải xin lỗi và bồi thường tổn thất tinh thần.
- Đổ vật liệu xây dựng làm rơi gạch gây hỏng xe ô tô người đi đường – chủ công trình phải bồi thường.
So sánh: Bồi thường thiệt hại trong hợp đồng và ngoài hợp đồng
| Tiêu chí | Trong hợp đồng | Ngoài hợp đồng |
| Quan hệ pháp lý | Có hợp đồng trước | Không có hợp đồng |
| Căn cứ phát sinh | Vi phạm nghĩa vụ hợp đồng | Hành vi trái pháp luật gây thiệt hại |
| Phạm vi áp dụng | Quan hệ thương mại, dân sự có ký kết | Mọi tình huống không có hợp đồng |
| Cơ sở pháp lý | BLDS 2015 – chương Hợp đồng | BLDS 2015 – Điều 584 đến 592 |
Kết luận
Bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng là cơ chế pháp lý quan trọng giúp bảo vệ quyền lợi của người bị thiệt hại, kể cả khi không tồn tại mối quan hệ ràng buộc bằng hợp đồng. Việc xác định đúng chủ thể, mức thiệt hại, lỗi và thời hiệu là điều kiện tiên quyết để khởi kiện và yêu cầu bồi thường thành công.
Liên hệ Luật sư làm việc tại Văn phòng, chi nhánh ở Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh, Khánh Hòa, Hà Tĩnh, Nhật Bản,… theo các phương thức sau:
- Email: Luatminhlang@gmail.com
- Điện thoại: 0943.640.789 (Zalo)
- Fanpage: https://www.facebook.com/luatminhlang
- Website: https://www.luatminhlang.vn/
Luật Minh Lang là một trong những Văn phòng luật sư chuyên về ly hôn hàng đầu tại Việt Nam. Với đội ngũ Luật sư giỏi, uy tín và chuyên nghiệp. Luật Minh Lang tự tin có thể giải đáp tất cả các câu hỏi liên quan đến lĩnh vực này. Chúng tôi có thể hỗ trợ bạn giải quyết thủ tục một cách nhanh chóng, đảm bảo quyền lợi tốt nhất ở tất cả các tỉnh thành của Việt Nam
