Tài sản thừa kế bị tranh chấp: Quy định xoay quanh vấn đề này 2025

Tài sản thừa kế – đặc biệt là đất đai, nhà ở, tiền bạc – luôn là vấn đề nhạy cảm trong quan hệ gia đình. Thực tế cho thấy, không ít trường hợp phát sinh tranh chấp giữa các thành viên trong gia đình liên quan đến việc phân chia tài sản thừa kế. Vậy khi tài sản thừa kế bị tranh chấp, người thừa kế cần làm gì để bảo vệ quyền lợi hợp pháp? Bài viết dưới đây sẽ cung cấp thông tin toàn diện và thực tế về nguyên nhân, quy trình giải quyết và quy định pháp luật liên quan.

 Tài sản thừa kế bị tranh chấp là gì?

Tài sản thừa kế bị tranh chấp là tình huống phát sinh mâu thuẫn, bất đồng giữa những người có quyền thừa kế về việc xác định, sở hữu, phân chia hoặc quản lý di sản mà người mất để lại. Tranh chấp có thể xảy ra dù có di chúc hoặc không có di chúc.

Ví dụ thường gặp:

  • Các con tranh cãi về việc chia đất cha mẹ để lại;
  • Một người cho rằng di chúc không hợp lệ;
  • Người đang giữ tài sản không đồng ý chia cho các thành viên khác;
  • Có người tự ý bán, chiếm hữu tài sản thừa kế trái phép.

Nguyên nhân khiến tài sản thừa kế bị tranh chấp

Một số nguyên nhân phổ biến khiến việc phân chia tài sản thừa kế phát sinh tranh chấp bao gồm:

Không có di chúc hoặc di chúc không rõ ràng

Nhiều người mất đi mà không để lại di chúc, hoặc di chúc không hợp lệ (vi phạm quy định về hình thức, nội dung). Điều này khiến các thành viên không có cơ sở rõ ràng để chia di sản.

Di chúc bị nghi ngờ gian dối

Các bên cho rằng người lập di chúc bị lừa dối, bị cưỡng ép, hoặc không minh mẫn khi lập di chúc.

Mâu thuẫn về giá trị hoặc quyền lợi

Người thừa kế không đồng thuận về giá trị thực tế của tài sản, hoặc cho rằng việc chia không công bằng.

Người đang giữ tài sản không muốn chia

Người sống cùng người mất giữ toàn bộ tài sản và cho rằng đó là của mình, không thuộc về người khác.

 Không xác định rõ quyền sở hữu tài sản

Ví dụ: đất đứng tên cha nhưng là tài sản chung vợ chồng, hay đã sang tên cho người khác nhưng chưa chuyển giao thực tế.

Các loại tranh chấp tài sản thừa kế thường gặp

  • Tranh chấp về người được hưởng thừa kế (ai có quyền thừa kế theo pháp luật/di chúc);
  • Tranh chấp về di chúc (di chúc có hợp pháp không?);
  • Tranh chấp phân chia di sản (tỷ lệ chia không thống nhất);
  • Tranh chấp quyền sử dụng đất thuộc tài sản thừa kế;
  • Tranh chấp do người chiếm giữ tài sản không hợp tác chia thừa kế.
Tài sản thừa kế bị tranh chấp phải giải quyết như thế nào?
Tài sản thừa kế bị tranh chấp phải giải quyết như thế nào?

 Hướng dẫn xử lý khi tài sản thừa kế bị tranh chấp

Bước 1: Thu thập tài liệu, chứng cứ liên quan

  • Giấy chứng tử của người mất;
  • Giấy tờ chứng minh quan hệ thừa kế (CMND, sổ hộ khẩu, giấy khai sinh…);
  • Di chúc (nếu có);
  • Giấy tờ sở hữu tài sản (sổ đỏ, giấy chứng nhận, sổ tiết kiệm…);
  • Tài liệu liên quan đến tranh chấp (đơn thư, biên bản thỏa thuận, ghi âm, video…).

Bước 2: Thỏa thuận phân chia

Nếu các bên có thiện chí, có thể tự lập văn bản thỏa thuận phân chia di sản, có công chứng để làm cơ sở sang tên tài sản.

 Nếu đất đai là tài sản thừa kế, cần làm thủ tục sang tên quyền sử dụng đất tại cơ quan đăng ký.

Bước 3: Khởi kiện tại Tòa án (nếu không thỏa thuận được)

Nếu không đạt được thỏa thuận, bất kỳ người thừa kế nào cũng có thể:

  • Làm đơn khởi kiện chia di sản thừa kế;
  • Gửi tới Tòa án nhân dân cấp huyện nơi có tài sản;
  • Tòa án thụ lý, tổ chức hòa giải và đưa ra xét xử theo quy định.

Bước 4: Thi hành án

Khi bản án có hiệu lực, người thừa kế được chia phần tài sản hợp pháp có thể yêu cầu thi hành án, cưỡng chế nếu có người không hợp tác.

Quy định pháp luật về giải quyết tranh chấp tài sản thừa kế

Một số quy định pháp luật quan trọng áp dụng khi xử lý tranh chấp tài sản thừa kế:

  • Bộ luật Dân sự 2015: quy định về di chúc, hàng thừa kế, chia thừa kế, thời hiệu khởi kiện;
  • Luật Đất đai 2013: về quyền sử dụng đất, chuyển nhượng, sang tên sổ đỏ thừa kế;
  • Luật Tố tụng dân sự: quy trình khởi kiện và giải quyết tranh chấp tại Tòa;
  • Nghị định 29/2015/NĐ-CP và các văn bản hướng dẫn liên quan đến công chứng di chúc, khai nhận di sản.

 Thời hiệu khởi kiện chia tài sản thừa kế bị tranh chấp

  • Thời hiệu để khởi kiện chia thừa kế là 30 năm đối với bất động sản, 10 năm đối với động sản kể từ thời điểm mở thừa kế (người để lại tài sản mất).
  • Trong một số trường hợp, nếu chưa chia hoặc người đang giữ tài sản chưa chuyển nhượng, có thể yêu cầu chia bất kỳ lúc nào.

Lưu ý khi giải quyết tài sản thừa kế bị tranh chấp

  • Hạn chế tự ý chiếm dụng, bán, chuyển nhượng tài sản đang tranh chấp;
  • Luôn giữ đầy đủ giấy tờ chứng minh quyền lợi;
  • Ưu tiên thương lượng, hòa giải trước khi khởi kiện;
  • Nên nhờ luật sư tư vấn để đánh giá cơ hội và phương án giải quyết tốt nhất;
  • Không nên chậm trễ vì có thể mất quyền khởi kiện do hết thời hiệu.

Kết luận

Tài sản thừa kế bị tranh chấp là vấn đề dễ gặp trong các gia đình có tài sản chung, đặc biệt là đất đai, nhà cửa. Để giải quyết tranh chấp thừa kế đúng pháp luật, người thừa kế cần nắm rõ quyền của mình, thu thập đầy đủ hồ sơ, và có thể khởi kiện để bảo vệ lợi ích hợp pháp. Trong mọi trường hợp, việc giải quyết càng sớm sẽ càng hạn chế tổn thất về thời gian, chi phí và tình cảm gia đình.

Hy vọng rằng những thông tin bài viết trên sẽ hữu ích cho bạn. Liên hệ Luật sư làm việc tại Văn phòng, chi nhánh ở Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh, Khánh Hòa, Hà Tĩnh, Nhật Bản,… theo các phương thức sau:

Luật Minh Lang là một trong những Văn phòng luật sư chuyên về ly hôn hàng đầu tại Việt Nam. Với đội ngũ Luật sư giỏi, uy tín và chuyên nghiệp. Luật Minh Lang tự tin có thể giải đáp tất cả các câu hỏi liên quan đến lĩnh vực này. Chúng tôi có thể hỗ trợ bạn giải quyết thủ tục một cách nhanh chóng, đảm bảo quyền lợi tốt nhất ở tất cả các tỉnh thành của Việt Nam

Bài viết liên quan

Lên đầu trang