Thừa Hành Viên Khác Thừa Phát Lại Như Thế Nào? Quy Định Mới Nhất 2026

Từ ngày 01/07/2026, chức danh Thừa phát lại được đổi tên thành Thừa hành viên theo Luật Thi hành án dân sự số 106/2025/QH15. Cùng với đó, Văn phòng Thừa phát lại được đổi tên thành Văn phòng thi hành án dân sự. Sự thay đổi này khiến nhiều người đặt câu hỏi: Thừa hành viên khác Thừa phát lại như thế nào, có phải là một chức danh hoàn toàn mới hay không, và phạm vi công việc có thay đổi so với trước đây?

Thực tế, đây chủ yếu là sự kế thừa và đổi tên chức danh, đồng thời có điều chỉnh, mở rộng một số nhiệm vụ, quyền hạn trong hoạt động thi hành án dân sự. Để hiểu rõ, cần xem xét sự khác biệt về tên gọi, địa vị pháp lý, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ chế hoạt động của hai chức danh.

Thừa hành viên là gì? Thừa phát lại là gì?

Thừa hành viên là gì?

Theo Luật Thi hành án dân sự số 106/2025/QH15, Thừa hành viên là người được Nhà nước bổ nhiệm để thực hiện nhiệm vụ tổ chức thi hành án dân sự và các công việc khác theo quy định của pháp luật.

Thừa hành viên hoạt động trong khuôn khổ pháp luật về thi hành án dân sự, gắn với Văn phòng thi hành án dân sự. Đây là chức danh được hình thành trên cơ sở kế thừa chế định Thừa phát lại trước đây, nhằm thể hiện rõ hơn tính chất và phạm vi công việc liên quan đến hoạt động thi hành án dân sự.

Theo Điều 29 Luật Thi hành án dân sự năm 2025, Thừa hành viên được bổ nhiệm theo quy định của pháp luật. Người được xem xét bổ nhiệm phải đáp ứng các điều kiện về quốc tịch, độ tuổi, phẩm chất đạo đức, trình độ chuyên môn luật, thời gian công tác pháp luật và đào tạo nghiệp vụ.

Thừa phát lại là gì?

Thừa phát lại là chức danh được quy định trong cơ chế tổ chức và hoạt động theo Nghị định số 08/2020/NĐ-CP trước đây. Người giữ chức danh này được thực hiện một số công việc liên quan đến thi hành án dân sự và các hoạt động hỗ trợ tư pháp khác theo quy định pháp luật.

Trước ngày 01/07/2026, Thừa phát lại có thể thực hiện các công việc chủ yếu như: tổ chức thi hành án theo yêu cầu của đương sự, xác minh điều kiện thi hành án, tống đạt giấy tờ, hồ sơ, tài liệu và lập vi bằng.

Kể từ ngày 01/07/2026, chức danh Thừa phát lại được đổi thành Thừa hành viên. Vì vậy, khi tìm hiểu quy định hiện hành, cần sử dụng tên gọi mới là Thừa hành viên và đối chiếu với Luật Thi hành án dân sự năm 2025 cùng Nghị định số 151/2026/NĐ-CP.

 Thừa hành viên khác Thừa phát lại như thế nào?

Điểm quan trọng cần hiểu là Thừa hành viên không phải một nghề hoàn toàn tách biệt với Thừa phát lại. Đây là chức danh kế thừa từ Thừa phát lại, được đổi tên và điều chỉnh khuôn khổ pháp lý từ ngày 01/07/2026.

Có thể phân biệt hai chức danh theo các tiêu chí sau:

Tiêu chí Thừa phát lại trước 01/07/2026 Thừa hành viên từ 01/07/2026
Tên gọi Thừa phát lại Thừa hành viên
Căn cứ pháp lý chủ yếu Nghị định 08/2020/NĐ-CP và văn bản sửa đổi, bổ sung Luật 106/2025/QH15 và Nghị định 151/2026/NĐ-CP
Tổ chức hành nghề Văn phòng Thừa phát lại Văn phòng thi hành án dân sự
Hoạt động thi hành án Thực hiện theo phạm vi được pháp luật quy định Tiếp tục thực hiện và được điều chỉnh, mở rộng một số quyền hạn
Công việc hỗ trợ tư pháp Tống đạt, lập vi bằng, xác minh điều kiện thi hành án và tổ chức thi hành án theo yêu cầu Tiếp tục thực hiện các công việc tương ứng theo quy định mới
Quy định chuyển tiếp Chức danh và văn phòng cũ được chuyển đổi theo quy định Tiếp nhận, kế thừa hoạt động và thực hiện theo tên gọi mới

Như vậy, khác biệt nổi bật không chỉ nằm ở tên gọi mà còn ở việc Luật Thi hành án dân sự năm 2025 đã đưa quy định về Thừa hành viên và Văn phòng thi hành án dân sự vào luật, đồng thời điều chỉnh phạm vi hoạt động của chủ thể này.

Khác nhau về tên gọi và cơ sở pháp lý

Trước ngày 01/07/2026, chức danh được sử dụng là Thừa phát lại và tổ chức hành nghề tương ứng là Văn phòng Thừa phát lại. Hoạt động của chủ thể này chủ yếu được điều chỉnh bởi Nghị định số 08/2020/NĐ-CP.

Từ ngày 01/07/2026, Luật Thi hành án dân sự số 106/2025/QH15 chính thức sử dụng tên gọi Thừa hành viên và Văn phòng thi hành án dân sự. Nghị định số 151/2026/NĐ-CP được ban hành để quy định chi tiết về tổ chức, hoạt động của Văn phòng thi hành án dân sự và Thừa hành viên.

Việc thay đổi tên gọi nhằm thể hiện rõ hơn tính chất công việc của chủ thể này trong lĩnh vực thi hành án dân sự, đồng thời thống nhất thuật ngữ pháp lý trong hệ thống pháp luật.

Khác nhau về nhiệm vụ, quyền hạn

Đây là nội dung có ý nghĩa thực tiễn quan trọng nhất khi so sánh Thừa hành viên và Thừa phát lại.

Trước đây, Thừa phát lại được thực hiện bốn nhóm công việc chính: tổ chức thi hành án theo yêu cầu của đương sự; xác minh điều kiện thi hành án; tống đạt giấy tờ, hồ sơ, tài liệu; lập vi bằng.

Theo Luật Thi hành án dân sự năm 2025, Thừa hành viên tiếp tục thực hiện các công việc này, đồng thời được điều chỉnh, mở rộng một số thẩm quyền liên quan đến hoạt động tổ chức thi hành án.

Cụ thể, pháp luật mới ghi nhận các nội dung đáng chú ý như:

  • Được ra quyết định thi hành án trong phạm vi thẩm quyền luật định;
  • Được đề nghị Tòa án xác định, phân chia, xử lý tài sản chung để thi hành án;
  • Được yêu cầu Tòa án tuyên bố giao dịch vô hiệu;
  • Được yêu cầu Tòa án giải quyết tranh chấp về tài sản thi hành án;
  • Được đề nghị cơ quan, tổ chức có thẩm quyền thực hiện phong tỏa tài khoản, tài sản ở nơi gửi giữ; tạm ngừng giao dịch, tạm dừng đăng ký, chuyển quyền sở hữu, quyền sử dụng hoặc thay đổi hiện trạng tài sản theo quy định.

Những điều chỉnh này góp phần tăng khả năng xử lý các vấn đề phát sinh trong quá trình thi hành án theo yêu cầu, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người được thi hành án.

Tuy nhiên, cần lưu ý rằng Thừa hành viên không có quyền thực hiện mọi biện pháp cưỡng chế như cơ quan thi hành án dân sự nhà nước. Việc thực hiện quyền hạn phải nằm trong phạm vi luật định và tuân thủ các giới hạn tại Điều 31 Luật Thi hành án dân sự năm 2025.

 Khác nhau về tổ chức hành nghề

Trước ngày 01/07/2026, Thừa phát lại hành nghề thông qua Văn phòng Thừa phát lại. Từ thời điểm Luật Thi hành án dân sự năm 2025 có hiệu lực, tổ chức này được đổi tên thành Văn phòng thi hành án dân sự.

Theo Điều 26 Luật Thi hành án dân sự năm 2025, Văn phòng thi hành án dân sự là tổ chức hành nghề của Thừa hành viên, được thành lập và hoạt động theo quy định pháp luật. Văn phòng có thể được tổ chức theo loại hình doanh nghiệp tư nhân hoặc công ty hợp danh theo điều kiện luật định.

Việc đổi tên không đồng nghĩa với việc tất cả Văn phòng Thừa phát lại trước đây phải chấm dứt hoạt động và thành lập tổ chức mới. Pháp luật có quy định chuyển tiếp nhằm bảo đảm tính liên tục trong hoạt động và hạn chế ảnh hưởng đến quyền, lợi ích của người dân, tổ chức có liên quan.

Thừa hành viên có những nhiệm vụ và quyền hạn gì theo quy định mới?

Theo Điều 30 Luật Thi hành án dân sự năm 2025, Thừa hành viên được thực hiện các công việc thuộc phạm vi thẩm quyền, bao gồm:

Thứ nhất, tổ chức thi hành án dân sự. Thừa hành viên thực hiện tổ chức thi hành án theo yêu cầu của đương sự đối với các bản án, quyết định thuộc trường hợp pháp luật cho phép. Hoạt động này phải tuân thủ điều kiện, trình tự và giới hạn thẩm quyền được quy định.

Thứ hai, xác minh điều kiện thi hành án. Thừa hành viên có thể xác minh tài sản, thu nhập và các điều kiện khác của người phải thi hành án theo yêu cầu hợp pháp. Kết quả xác minh là cơ sở để người được thi hành án xem xét, lựa chọn phương án bảo vệ quyền lợi của mình.

Thứ ba, tống đạt giấy tờ, hồ sơ, tài liệu. Thừa hành viên thực hiện việc thông báo, giao nhận giấy tờ của Tòa án, Viện kiểm sát và cơ quan thi hành án dân sự theo phạm vi, trình tự được pháp luật quy định.

Thứ tư, lập vi bằng. Thừa hành viên được lập vi bằng để ghi nhận sự kiện, hành vi có thật do mình trực tiếp chứng kiến theo yêu cầu của cơ quan, tổ chức, cá nhân. Vi bằng có thể được sử dụng làm nguồn chứng cứ để Tòa án và cơ quan có thẩm quyền xem xét; tuy nhiên, không thay thế văn bản công chứng, chứng thực hoặc văn bản hành chính khác.

Thứ năm, thực hiện các công việc khác theo quy định pháp luật. Thừa hành viên phải chịu trách nhiệm về hoạt động nghề nghiệp của mình, bảo đảm tính khách quan, trung thực và tuân thủ đúng phạm vi thẩm quyền.

Như vậy, Thừa hành viên không chỉ thực hiện công việc ghi nhận sự kiện thông qua vi bằng mà còn tham gia một số hoạt động hỗ trợ và tổ chức thi hành án dân sự theo quy định mới.

 Thừa hành viên có phải là Chấp hành viên không?

Bên cạnh việc nhầm lẫn giữa Thừa hành viên và Thừa phát lại, nhiều người còn cho rằng Thừa hành viên là một tên gọi khác của Chấp hành viên. Tuy nhiên, đây là hai chức danh khác nhau về địa vị pháp lý, cơ chế bổ nhiệm và phạm vi hoạt động.

Tiêu chí Thừa hành viên Chấp hành viên
Chủ thể bổ nhiệm Chủ tịch UBND cấp tỉnh theo quy định Nhà nước bổ nhiệm theo quy định pháp luật về THADS
Nơi hoạt động Văn phòng thi hành án dân sự Cơ quan thi hành án dân sự
Tính chất hoạt động Thực hiện công việc theo phạm vi luật định, gắn với cơ chế xã hội hóa một số hoạt động THADS Thực hiện quyền lực nhà nước trong tổ chức thi hành án
Phạm vi công việc Tổ chức thi hành án theo yêu cầu trong trường hợp được phép, xác minh, tống đạt, lập vi bằng và công việc khác Tổ chức thi hành án theo thẩm quyền của cơ quan THADS, bao gồm các trường hợp chủ động và theo yêu cầu
Biện pháp cưỡng chế Không có đầy đủ thẩm quyền cưỡng chế như cơ quan THADS nhà nước Được áp dụng biện pháp bảo đảm, cưỡng chế theo thẩm quyền và điều kiện luật định

Điểm khác biệt cốt lõi là Chấp hành viên là chức danh tư pháp thuộc hệ thống cơ quan thi hành án dân sự nhà nước, trong khi Thừa hành viên hoạt động thông qua Văn phòng thi hành án dân sự theo cơ chế xã hội hóa một số hoạt động thi hành án.

Do đó, không thể đồng nhất quyền hạn của Thừa hành viên với Chấp hành viên. Đặc biệt, Văn phòng thi hành án dân sự không có thẩm quyền tổ chức thi hành các vụ việc thuộc trường hợp thi hành án chủ động hoặc thu hồi tiền, tài sản cho Nhà nước.

 Quy định chuyển tiếp từ Thừa phát lại sang Thừa hành viên

Để bảo đảm hoạt động hành nghề được liên tục, Luật Thi hành án dân sự năm 2025 đã quy định cơ chế chuyển tiếp tại Điều 116.

Theo đó, người đã được bổ nhiệm Thừa phát lại trước ngày 01/07/2026 tiếp tục hành nghề mà không phải thực hiện thủ tục bổ nhiệm lại. Tuy nhiên, người này phải đổi Thẻ Thừa phát lại sang Thẻ Thừa hành viên trước ngày 01/07/2027.

Đối với Văn phòng Thừa phát lại đã được thành lập và hoạt động trước thời điểm Luật mới có hiệu lực, các văn phòng này tiếp tục hoạt động nhưng phải thực hiện đổi tên thành Văn phòng thi hành án dân sự trước ngày 01/07/2027 theo quy định.

Các kết quả công việc đã hoàn thành theo quy định trước đây được công nhận và không phải thực hiện lại chỉ vì có sự thay đổi tên gọi.

Như vậy, việc đổi tên từ Thừa phát lại sang Thừa hành viên không làm mất đi tư cách hành nghề của người đã được bổ nhiệm hợp pháp trước đó. Đây là cơ chế chuyển tiếp nhằm bảo đảm tính ổn định của hoạt động nghề nghiệp và quyền lợi của các bên liên quan.

 Căn cứ pháp lý về Thừa hành viên và Thừa phát lại

Khi tìm hiểu, áp dụng quy định về Thừa hành viên, cần lưu ý các văn bản pháp luật sau:

  • Luật Thi hành án dân sự số 106/2025/QH15: Quy định về vị trí, nhiệm vụ, quyền hạn của Thừa hành viên và Văn phòng thi hành án dân sự; đặc biệt là Điều 26, Điều 29, Điều 30, Điều 31, Điều 114, Điều 115 và Điều 116.
  • Nghị định số 151/2026/NĐ-CP: Quy định về tổ chức và hoạt động của Văn phòng thi hành án dân sự, Thừa hành viên; trong đó có quy định về tiêu chuẩn bổ nhiệm, tống đạt, lập vi bằng, xác minh điều kiện thi hành án và tổ chức thi hành án.
  • Nghị định số 152/2026/NĐ-CP: Quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Thi hành án dân sự.

Đáng chú ý, Nghị định số 151/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 01/07/2026 và thay thế Nghị định số 08/2020/NĐ-CP về tổ chức và hoạt động của Thừa phát lại. Vì vậy, khi tra cứu quy định hiện hành, cần ưu tiên áp dụng các văn bản mới thay vì chỉ dựa vào quy định cũ.

 Kết luận

Thừa hành viên và Thừa phát lại về bản chất là hai tên gọi của cùng một chế định nghề nghiệp ở hai giai đoạn pháp lý khác nhau. Từ ngày 01/07/2026, Thừa phát lại được đổi tên thành Thừa hành viên, đồng thời phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn được điều chỉnh và mở rộng theo Luật Thi hành án dân sự năm 2025.

Việc nắm rõ sự khác biệt này giúp cá nhân, tổ chức xác định đúng chủ thể có thẩm quyền khi có nhu cầu lập vi bằng, xác minh điều kiện thi hành án, tống đạt giấy tờ hoặc yêu cầu tổ chức thi hành án.

Nếu cần tư vấn về phạm vi công việc của Thừa hành viên, thủ tục lập vi bằng hoặc lựa chọn phương án thi hành án phù hợp, khách hàng có thể liên hệ Công ty Luật Minh Lang để được hỗ trợ và hướng dẫn theo quy định pháp luật hiện hành.

Hy vọng rằng những thông tin bài viết trên sẽ hữu ích cho bạn. Liên hệ Luật sư làm việc tại Văn phòng, chi nhánh ở Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh, Khánh Hòa, Hà Tĩnh, Nhật Bản,… theo các phương thức sau:

Luật Minh Lang là một trong những Văn phòng luật sư chuyên tư vấn về luật doanh nghiệp hàng đầu tại Việt Nam. Với đội ngũ Luật sư giỏi, uy tín và chuyên nghiệp. Luật Minh Lang tự tin có thể giải đáp tất cả các câu hỏi liên quan đến lĩnh vực này. Chúng tôi có thể hỗ trợ bạn giải quyết thủ tục một cách nhanh chóng, đảm bảo quyền lợi tốt nhất ở tất cả các tỉnh thành của Việt Nam.

Lên đầu trang