Thỏa ước lao động tập thể là gì? là văn bản thỏa thuận giữa tập thể người lao động và người sử dụng lao động về các điều kiện lao động đạt được thông qua thương lượng tập thể. Bộ luật Lao động 2019 quy định cụ thể về các loại thỏa ước, điều kiện lấy ý kiến, ký kết, thời hạn gửi, hiệu lực và trách nhiệm thực hiện.
Thỏa ước lao động tập thể là gì?
Theo khoản 1 Điều 75 Bộ luật Lao động 2019, thỏa ước lao động tập thể là thỏa thuận đạt được thông qua thương lượng tập thể và được các bên ký kết bằng văn bản.
Bao gồm các loại sau:
- Thỏa ước lao động tập thể doanh nghiệp;
- Thỏa ước lao động tập thể ngành;
- Thỏa ước lao động tập thể có nhiều doanh nghiệp;
- Các thỏa ước lao động tập thể khác.
Theo khoản 2 Điều 75 Bộ luật Lao động 2019, nội dung thỏa ước lao động tập thể không được trái với quy định của pháp luật; khuyến khích có lợi hơn cho người lao động so với quy định của pháp luật.
Như vậy, đây là kết quả của quá trình thương lượng tập thể và phải được lập thành văn bản, có chữ ký của các bên. Nội dung thỏa thuận phải tuân thủ pháp luật, đồng thời được khuyến khích theo hướng có lợi hơn cho người lao động.
Điều kiện lấy ý kiến và ký kết thỏa ước lao động tập thể
Việc lấy ý kiến và ký kết phải tuân thủ những điều kiện nhất định tùy thuộc vào từng loại thỏa ước.
Đối với thỏa ước lao động tập thể doanh nghiệp, theo khoản 1 Điều 76 Bộ luật Lao động 2019:
- Trước khi ký kết, dự thảo thỏa ước lao động tập thể đã được các bên đàm phán phải được lấy ý kiến của toàn bộ người lao động trong doanh nghiệp.
- Thỏa ước lao động tập thể doanh nghiệp chỉ được ký kết khi có trên 50% người lao động của doanh nghiệp biểu quyết tán thành.
Đối với thỏa ước lao động tập thể ngành, Theo khoản 2 Điều 76 Bộ luật Lao động 2019:
- Đối tượng lấy ý kiến bao gồm toàn bộ thành viên ban lãnh đạo của các tổ chức đại diện người lao động tại các doanh nghiệp tham gia thương lượng.
- Thỏa ước lao động tập thể ngành chỉ được ký kết khi có trên 50% tổng số người được lấy ý kiến biểu quyết tán thành.
Đối với thỏa ước lao động tập thể có nhiều doanh nghiệp
Theo khoản 2 Điều 76 Bộ luật Lao động 2019, đối tượng lấy ý kiến bao gồm:
- Toàn bộ người lao động tại các doanh nghiệp tham gia thương lượng; hoặc
- Toàn bộ thành viên ban lãnh đạo của các tổ chức đại diện người lao động tại các doanh nghiệp tham gia thương lượng.
Chỉ những doanh nghiệp có trên 50% số người được lấy ý kiến biểu quyết tán thành mới tham gia ký kết thỏa ước lao động tập thể có nhiều doanh nghiệp.
Thời gian, địa điểm và cách thức lấy ý kiến biểu quyết, theo khoản 3 Điều 76 Bộ luật Lao động 2019:
- Đối với dự thảo thỏa ước lao động tập thể do tổ chức đại diện người lao động quyết định nhưng không được làm ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất, kinh doanh bình thường của doanh nghiệp tham gia thương lượng.
- Người sử dụng lao động không được gây khó khăn, cản trở hoặc can thiệp vào quá trình tổ chức đại diện người lao động lấy ý kiến biểu quyết về dự thảo thỏa ước.
Thỏa ước lao động tập thể được ký kết bởi đại diện hợp pháp của các bên thương lượng, theo khoản 4 Điều 76 Bộ luật Lao động 2019:
- Trường hợp thỏa ước lao động tập thể có nhiều doanh nghiệp được tiến hành thông qua Hội đồng thương lượng tập thể thì được ký kết bởi Chủ tịch Hội đồng thương lượng tập thể và đại diện hợp pháp của các bên thương lượng.
Thỏa ước lao động tập thể phải được gửi cho mỗi bên ký kết và cho cơ quan chuyên môn về lao động thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh theo quy định tại Điều 77 Bộ luật Lao động 2019.
- Theo khoản 5 Điều 76 Bộ luật Lao động 2019, đối với thỏa ước lao động tập thể ngành hoặc thỏa ước lao động tập thể có nhiều doanh nghiệp thì từng người sử dụng lao động và từng tổ chức đại diện người lao động tại các doanh nghiệp tham gia thỏa ước phải được nhận 01 bản.
Theo khoản 6 Điều 76 Bộ luật Lao động 2019, sau khi thỏa ước lao động tập thể được ký kết, người sử dụng lao động phải công bố cho người lao động của mình biết.
Như vậy, điều kiện ký kết thỏa ước lao động tập thể không chỉ phụ thuộc vào tỷ lệ biểu quyết tán thành mà còn phải bảo đảm đúng đối tượng lấy ý kiến, thẩm quyền ký kết và trình tự thực hiện theo quy định.
Thời hạn gửi, hiệu lực và thời hạn của thỏa ước lao động tập thể
Sau khi được ký kết, thỏa ước lao động tập thể phải được gửi đến cơ quan có thẩm quyền và được thực hiện theo thời điểm có hiệu lực, phạm vi áp dụng và thời hạn do pháp luật quy định.
Thời hạn gửi thỏa ước lao động tập thể
Theo Điều 77 Bộ luật Lao động 2019, trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày thỏa ước lao động tập thể được ký kết, người sử dụng lao động tham gia thỏa ước phải gửi 01 bản thỏa ước lao động tập thể đến cơ quan chuyên môn về lao động thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh nơi đặt trụ sở chính.
Đây là trách nhiệm của người sử dụng lao động tham gia thỏa ước nhằm bảo đảm việc gửi thỏa ước được thực hiện đúng thời hạn theo quy định.
Hiệu lực của thỏa ước lao động tập thể
Theo khoản 1 Điều 78 Bộ luật Lao động 2019:
- Ngày có hiệu lực của thỏa ước lao động tập thể do các bên thỏa thuận và được ghi trong thỏa ước.
- Trường hợp các bên không thỏa thuận ngày có hiệu lực thì thỏa ước lao động tập thể có hiệu lực kể từ ngày ký kết.
- Thỏa ước lao động tập thể sau khi có hiệu lực phải được các bên tôn trọng thực hiện.
Phạm vi áp dụng thỏa ước lao động tập thể
Khoản 2 Điều 78 Bộ luật Lao động 2019, quy định phạm vi áp dụng đối với từng loại thỏa ước như sau:
- Thỏa ước lao động tập thể doanh nghiệp có hiệu lực áp dụng đối với người sử dụng lao động và toàn bộ người lao động của doanh nghiệp.
- Thỏa ước lao động tập thể ngành và thỏa ước lao động tập thể có nhiều doanh nghiệp có hiệu lực áp dụng đối với toàn bộ người sử dụng lao động và người lao động của các doanh nghiệp tham gia thỏa ước lao động tập thể.
Thời hạn của thỏa ước lao động tập thể
Theo khoản 3 Điều 78 Bộ luật Lao động 2019, thỏa ước lao động tập thể có thời hạn từ 01 năm đến 03 năm.
- Thời hạn cụ thể do các bên thỏa thuận và ghi trong thỏa ước lao động tập thể.
- Các bên có quyền thỏa thuận thời hạn khác nhau đối với các nội dung của thỏa ước lao động tập thể.
Như vậy, thời điểm có hiệu lực và thời hạn thực hiện thỏa ước được xác định trên cơ sở thỏa thuận của các bên, nhưng phải bảo đảm quy định của pháp luật.
Trách nhiệm thực hiện tại doanh nghiệp
Người sử dụng lao động và người lao động có trách nhiệm thực hiện đầy đủ các nội dung đã được thỏa thuận theo Điều 79 Bộ luật Lao động 2019.
Nghĩa vụ thực hiện
- Theo khoản 1 Điều 79 Bộ luật Lao động 2019, người sử dụng lao động, người lao động, bao gồm cả người lao động vào làm việc sau ngày thỏa ước lao động tập thể có hiệu lực, có nghĩa vụ thực hiện đầy đủ thỏa ước lao động tập thể đang có hiệu lực.
Xử lý trường hợp hợp đồng lao động hoặc quy định của người sử dụng lao động chưa phù hợp với thỏa ước
Theo khoản 2 Điều 79 Bộ luật Lao động 2019:
- Trường hợp quyền, nghĩa vụ và lợi ích của các bên trong hợp đồng lao động đã giao kết trước ngày thỏa ước lao động tập thể có hiệu lực thấp hơn quy định tương ứng của thỏa ước lao động tập thể thì phải thực hiện theo thỏa ước lao động tập thể.
- Quy định của người sử dụng lao động chưa phù hợp với thỏa ước lao động tập thể thì phải được sửa đổi cho phù hợp; trong thời gian chưa sửa đổi thì thực hiện theo nội dung tương ứng của thỏa ước lao động tập thể.
Giải quyết trường hợp vi phạm:
- Khoản 3 Điều 79 Bộ luật Lao động 2019 quy định khi một bên cho rằng bên kia thực hiện không đầy đủ hoặc vi phạm thỏa ước lao động tập thể thì có quyền yêu cầu thi hành đúng thỏa ước lao động tập thể.
- Các bên có trách nhiệm cùng xem xét giải quyết. Nếu không giải quyết được, mỗi bên đều có quyền yêu cầu giải quyết tranh chấp lao động tập thể theo quy định của pháp luật.
Như vậy, việc thực hiện thỏa ước không chỉ là nghĩa vụ của các bên mà còn là cơ sở để yêu cầu bảo đảm những quyền và lợi ích đã được thống nhất thông qua thương lượng tập thể.
Kết luận
Thỏa ước lao động tập thể là cơ sở quan trọng để xác lập các điều kiện lao động và quyền, lợi ích của các bên trong quan hệ lao động. Việc ký kết phải bảo đảm đúng đối tượng lấy ý kiến, tỷ lệ biểu quyết tán thành và thẩm quyền ký kết theo quy định của Bộ luật Lao động 2019. Sau khi có hiệu lực, các bên có trách nhiệm thực hiện đầy đủ nội dung thỏa ước; trường hợp phát sinh vi phạm hoặc không thực hiện đầy đủ thì có quyền yêu cầu bên còn lại thi hành đúng thỏa ước và yêu cầu giải quyết tranh chấp theo quy định pháp luật.
Hy vọng rằng những thông tin bài viết trên sẽ hữu ích cho bạn. Liên hệ Luật sư làm việc tại Văn phòng, chi nhánh ở Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh, Khánh Hòa, Hà Tĩnh, Nhật Bản,… theo các phương thức sau:
- Email: Luatminhlang@gmail.com
- Điện thoại: 0943.640.789 (Zalo)
- Fanpage: https://www.facebook.com/luatminhlang
- Website: https://www.luatminhlang.vn/
Luật Minh Lang là một trong những Văn phòng luật sư chuyên tư vấn về luật doanh nghiệp hàng đầu tại Việt Nam. Với đội ngũ Luật sư giỏi, uy tín và chuyên nghiệp. Luật Minh Lang tự tin có thể giải đáp tất cả các câu hỏi liên quan đến lĩnh vực này. Chúng tôi có thể hỗ trợ bạn giải quyết thủ tục một cách nhanh chóng, đảm bảo quyền lợi tốt nhất ở tất cả các tỉnh thành của Việt Nam.
