Thời giờ làm việc là nội dung quan trọng trong quan hệ lao động, liên quan trực tiếp đến quyền và nghĩa vụ của người lao động, người sử dụng lao động. Bộ luật Lao động 2019 quy định về thời giờ làm việc bình thường, giờ làm việc ban đêm, điều kiện và giới hạn làm thêm giờ cũng như các trường hợp làm thêm giờ đặc biệt tại Điều 105, Điều 106, Điều 107 và Điều 108.
1. Thời giờ làm việc bình thường theo quy định của pháp luật
Theo Điều 105 Bộ luật Lao động 2019, thời giờ làm việc bình thường được quy định như sau:
Thứ nhất, giới hạn thời giờ làm việc bình thường:
- Thời giờ làm việc bình thường không quá 08 giờ trong 01 ngày và không quá 48 giờ trong 01 tuần.
Thứ hai, quy định thời giờ làm việc theo ngày hoặc tuần:
- Người sử dụng lao động có quyền quy định thời giờ làm việc theo ngày hoặc tuần nhưng phải thông báo cho người lao động biết.
- Trường hợp theo tuần thì thời giờ làm việc bình thường không quá 10 giờ trong 01 ngày và không quá 48 giờ trong 01 tuần.
- Nhà nước khuyến khích người sử dụng lao động thực hiện tuần làm việc 40 giờ đối với người lao động.
Thứ ba, trách nhiệm bảo đảm giới hạn thời gian làm việc:
- Người sử dụng lao động có trách nhiệm bảo đảm giới hạn thời gian làm việc tiếp xúc với yếu tố nguy hiểm, yếu tố có hại đúng theo quy chuẩn kỹ thuật quốc gia và pháp luật có liên quan.
2. Quy định về giờ làm việc ban đêm
Theo Điều 106 Bộ luật Lao động 2019, giờ làm việc ban đêm được tính từ 22 giờ đến 06 giờ sáng ngày hôm sau.
Như vậy, thời gian làm việc trong khoảng từ 22 giờ đến 06 giờ sáng ngày hôm sau được xác định là giờ làm việc ban đêm theo quy định của pháp luật lao động.
3. Điều kiện và giới hạn làm thêm giờ
Theo khoản 1 Điều 107 Bộ luật Lao động 2019, thời gian làm thêm giờ là khoảng thời gian làm việc ngoài thời giờ làm việc bình thường theo quy định của pháp luật, thỏa ước lao động tập thể hoặc nội quy lao động.
Theo khoản 2 Điều 107 Bộ luật Lao động 2019, người sử dụng lao động được sử dụng người lao động làm thêm giờ khi đáp ứng đầy đủ các yêu cầu:
Thứ nhất, phải được sự đồng ý của người lao động.
Thứ hai, bảo đảm giới hạn số giờ làm thêm của người lao động:
- Không quá 50% số giờ làm việc bình thường trong 01 ngày.
- Trường hợp áp dụng quy định thời giờ làm việc bình thường theo tuần thì tổng số giờ làm việc bình thường và số giờ làm thêm không quá 12 giờ trong 01 ngày.
- Không quá 40 giờ trong 01 tháng.
Thứ ba, ảo đảm giới hạn số giờ làm thêm trong năm:
- Bảo đảm số giờ làm thêm của người lao động không quá 200 giờ trong 01 năm, trừ trường hợp quy định tại khoản 3 Điều 107 Bộ luật Lao động 2019.
Theo khoản 3 Điều 107 Bộ luật Lao động 2019, các trường hợp được làm thêm không quá 300 giờ trong 01 năm
Người sử dụng lao động được sử dụng người lao động làm thêm không quá 300 giờ trong 01 năm trong một số ngành, nghề, công việc hoặc trường hợp sau đây:
- Sản xuất, gia công xuất khẩu sản phẩm hàng dệt, may, da, giày, điện, điện tử, chế biến nông, lâm, diêm nghiệp, thủy sản;
- Sản xuất, cung cấp điện, viễn thông, lọc dầu; cấp, thoát nước;
- Trường hợp giải quyết công việc đòi hỏi lao động có trình độ chuyên môn, kỹ thuật cao mà thị trường lao động không cung ứng đầy đủ, kịp thời;
- Trường hợp phải giải quyết công việc cấp bách, không thể trì hoãn do tính chất thời vụ, thời điểm của nguyên liệu, sản phẩm hoặc để giải quyết công việc phát sinh do yếu tố khách quan không dự liệu trước, do hậu quả thời tiết, thiên tai, hỏa hoạn, địch họa, thiếu điện, thiếu nguyên liệu, sự cố kỹ thuật của dây chuyền sản xuất;
- Trường hợp khác do Chính phủ quy định.
Đối với trường hợp khác do Chính phủ quy định tại điểm đ khoản 3 Điều 107, Điều 61 Nghị định 145/2020/NĐ-CP quy định thêm các trường hợp được tổ chức làm thêm từ trên 200 giờ đến 300 giờ trong một năm, bao gồm:
- Các trường hợp phải giải quyết công việc cấp bách, không thể trì hoãn phát sinh từ các yếu tố khách quan liên quan trực tiếp đến hoạt động công vụ trong các cơ quan, đơn vị nhà nước, trừ các trường hợp quy định tại Điều 108 của Bộ luật Lao động.
- Cung ứng dịch vụ công; dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh; dịch vụ giáo dục, giáo dục nghề nghiệp.
- Công việc trực tiếp sản xuất, kinh doanh tại các doanh nghiệp thực hiện thời giờ làm việc bình thường không quá 44 giờ trong một tuần.
Theo khoản 4 Điều 107 Bộ luật Lao động 2019, Trách nhiệm thông báo khi tổ chức làm thêm giờ
Khi tổ chức làm thêm giờ theo quy định tại khoản 3 Điều 107 Bộ luật Lao động 2019, người sử dụng lao động phải thông báo bằng văn bản cho cơ quan chuyên môn về lao động thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh.
Ngoài ra, khoản 5 Điều 107 giao Chính phủ quy định chi tiết Điều này.
4. Làm thêm giờ trong trường hợp đặc biệt
Khác với các trường hợp làm thêm giờ thông thường, Điều 108 Bộ luật Lao động 2019 quy định những trường hợp người sử dụng lao động có quyền yêu cầu người lao động làm thêm giờ vào bất kỳ ngày nào mà không bị giới hạn về số giờ làm thêm theo quy định tại Điều 107 Bộ luật Lao động 2019 và người lao động không được từ chối.
Cụ thể, gồm 02 trường hợp:
Trường hợp 1:
Thực hiện lệnh động viên, huy động bảo đảm nhiệm vụ quốc phòng, an ninh theo quy định của pháp luật.
Trường hợp 2:
Thực hiện các công việc nhằm bảo vệ tính mạng con người, tài sản của cơ quan, tổ chức, cá nhân trong phòng ngừa, khắc phục hậu quả thiên tai, hỏa hoạn, dịch bệnh nguy hiểm và thảm họa, trừ trường hợp có nguy cơ ảnh hưởng đến tính mạng, sức khỏe của người lao động theo quy định của pháp luật về an toàn, vệ sinh lao động.
Tuy nhiên, trường hợp này không áp dụng nếu có nguy cơ ảnh hưởng đến tính mạng, sức khỏe của người lao động theo quy định của pháp luật về an toàn, vệ sinh lao động.
Kết luận
Bộ luật Lao động 2019 quy định cụ thể về thời giờ làm việc bình thường, giờ làm việc ban đêm, điều kiện và giới hạn làm thêm giờ, đồng thời quy định các trường hợp đặc biệt mà người lao động không được từ chối làm thêm giờ tại Điều 105, Điều 106, Điều 107 và Điều 108. Đây là những căn cứ pháp lý quan trọng để người lao động và người sử dụng lao động thực hiện đúng quy định về thời giờ làm việc.
Hy vọng rằng những thông tin bài viết trên sẽ hữu ích cho bạn. Liên hệ Luật sư làm việc tại Văn phòng, chi nhánh ở Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh, Khánh Hòa, Hà Tĩnh, Nhật Bản,… theo các phương thức sau:
- Email: Luatminhlang@gmail.com
- Điện thoại: 0943.640.789 (Zalo)
- Fanpage: https://www.facebook.com/luatminhlang
- Website: https://www.luatminhlang.vn/
Luật Minh Lang là một trong những Văn phòng luật sư chuyên tư vấn về luật doanh nghiệp hàng đầu tại Việt Nam. Với đội ngũ Luật sư giỏi, uy tín và chuyên nghiệp. Luật Minh Lang tự tin có thể giải đáp tất cả các câu hỏi liên quan đến lĩnh vực này. Chúng tôi có thể hỗ trợ bạn giải quyết thủ tục một cách nhanh chóng, đảm bảo quyền lợi tốt nhất ở tất cả các tỉnh thành của Việt Nam.
